Correa, Armando, Lucas, 2019

Oorlogstragedie op ware gebeurtenissen gebaseerd

Na ‘Het Duitse meisje’van Armando Lucas Correa verscheen ‘De verloren dochter’, vertaling Fin Distelvink, uitgave Boekerij. De roman begint in 2015, New York. Het verhaal is op ware gebeurtenissen gebaseerd. Elise Duval vertrok na de Tweede Wereldoorlog vanuit Frankrijk naar New York. Haar vreselijke oorlogsverleden in Duitsland en Frankrijk had ze verdrongen. Ze trouwde, kreeg een dochter en een kleinzoon en leefde in het heden. Inmiddels is ze een zieke, oude vrouw van zeventig. Op een dag wordt er aangebeld en staat er een voor haar onbekende vrouw met een jong meisje op de stoep. ‘Ze zeiden haar niets. Haar vroegste herinneringen had ze afgesloten. Ze wist wel zeker dat ze de achtergrond van de onbekende vrouw en haar dochter niet na wilde trekken.’ De vrouw overhandigde haar een doos met brieven van haar moeder Amanda Sternberg: ‘de doos gleed uit haar vingers en de brieven waaierden uit over het tapijt. Tussen de vergeelde papieren lag een foto van een gezin met twee meisjes die ernstig in de lens keken.’ De gebeurtenissen uit het verleden worden ontrafeld: ‘Als kind was ze op een enorme oceaanstomer gezet en sindsdien had ze nooit meer achterom durven kijken. Dat zou ze nu ook niet doen.’
Correa keert terug naar de periode 1933 tot 1947, waar de familie Sternberg in Berlijn een hoofdrol speelt. De Joodse Amanda is getrouwd met Julius, ze hebben twee dochters, Viera en Lina. Ze vormen een hecht gezin tot de Tweede Wereldoorlog hun leven in puin gooit. Julius wordt opgepakt en naar Sacksenhausen gestuurd waar hij aan een
 ziekte sterft. In zijn laatste brief schrijft hij dat Amanda hun twee dochters per boot naar Cuba moet laten gaan, naar haar broer, en ‘ik zelf naar het zuiden van Frankrijk, naar de boerderij van mijn vriendin Claire, ver bij de barbaarse hordes vandaan.’ Amanda verandert plotseling van gedachte op het moment dat ze haar dochters op de boot wil zetten. Ze laat de oudste alleen gaan en vraagt een vrouw of ze op haar wil passen. Het is Viera’s redding meent ze, ze wil haar oudste kind behoeden en denkt niet dat zij de reis zal overleven. ‘Mama houdt heel veel van je. We zullen altijd samen zijn. Jouw ketting en de mijne houden ons bij elkaar. Het is een cadeautje van papa’, zei ze en ze raakte de davidsster even aan.’ Maar later krijgt ze spijt en dat heeft voor de levensloop van haar en haar dochters dramatische consequenties. Amanda komt samen met Lina aan bij Claire  Duval, die met dochter Danielle op een boerderij woont. De meisjes worden vriendinnen en Amanda probeert de moed erin te houden. Tot de Duitsers Frankrijk binnenvallen. Samen met Lina die nu Elise Duval wordt genoemd, komen ze in een kamp terecht. Amanda kiest opnieuw. Ze laat Lina ontsnappen ten koste van zichzelf. Zullen de zussen elkaar terugzien na de oorlog?
Correa laat naast zijn hartverscheurende beschrijvingen van de gruweldaden van de nazi’s - die nooit vergeten mogen worden - de onvoorwaardelijke liefde van een moeder voor haar kinderen zien.

Ellen de Jong 2019