Hjorth, Vigdis 2018

Gecompliceerde familierelaties in Zomerhuis

Dat niemand van jullie mij ooit heeft gevraagd naar mijn verhaal, heb ik ervaren en ervaar ik nog steeds als een groot verdriet. Aan het woord is Bergljot, de ik-persoon in Zomerhuis, de eerste roman van de Noorse schrijfster Vigdis Hjorth, die in het Nederlands verscheen, uitgave Ambo|Anthos, vertaling Neeltje Wiersma. Bergljot is dertig jaar als ze besluit haar ouders niet meer te zien: Ze zal nooit meer een voet in hun huis zetten. Ze is de oudste in het gezin dat nog drie kinderen telt. Zussen Astrid en sa en broer Brd. Ook hen ziet ze niet meer hoewel Astrid herhaaldelijk contact zoekt met Bergljot. Echter zonder resultaat want dan komt haar immense verdriet weer boven. Drientwintig jaar later blijkt uit het testament dat haar ouders hadden opgemaakt, dat ze alle vier een gelijk deel zouden erven. Afgezien van de zomerhuizen op Hvaler, die zouden Astrid en
sa krijgen, tegen de marktwaarde. Zj zouden dus bevoordeeld worden, want zij hadden het meest voor hun ouders gedaan. Dan neemt Brd voorzichtig contact op met Bergljot want hij is razend, daar de zomerhuizen waar hij zo vaak met zijn gezin vakantie had gevierd, zonder overleg op naam van beide zussen stonden. Ook Bergljot is met stomheid geslagen, maar het onrecht dat haar vooral door haar vader en moeder maar ook door de rest van de familie is aangedaan, weegt veel zwaarder. Bergljots verdriet en haar immense strijd om in het reine te komen met haar besluit n de gecompliceerde familierelaties, vormen de spil van deze overweldigende roman. Ik was erg bang voor vader geweest, [] De angst voor een onberekenbare agressieve leeuw raak je moeilijk kwijt []. Hoe haar moeder, vader en zussen ook proberen contact met Bergljot te krijgen, ze voelt zich in de steek gelaten, omdat geen van hen in die drientwintig jaar die waren verstreken sinds de bom barstte, zich serieus tot mij had gewend en naar mijn verhaal had gevraagd. Er was geen herstel meer mogelijk. Als vader plotseling sterft en de familie later met de notaris om de tafel zit om de erfenis kwestie te regelen leest Bergljot de brief die ze geschreven heeft voor: Dat haar vader haar herhaaldelijk seksueel misbruikte toen ze vijf, zes, zeven jaar was.  En dat als ze iets vertelde vader in de gevangenis zou komen of moeder zou sterven. En toen ze moeder vertelde hoe de dingen in elkaar staken, drientwintig jaar geleden, ze haar negeerde en haar zussen ook. De notaris stond versteld. Haar moeder gilde het uit en zei dat het leugens waren en dat ze alles verzon om zichzelf interessanter te maken. Na de verhitte discussies, waarin de zussen ook hun woordje deden, vertrok moeder met hen. Bergljot en Brd bleven achter met de notaris, die zei dat ze dit niet had verwacht. Hjorths inlevingsvermogen in de persoon Bergljot is buitengewoon. Ze neemt de lezer mee in haar levenslange strijd die ze voert toe en met de stellige overtuiging dat haar besluit om te breken het enige juiste was. Al laat de breuk je nooit meer los.

Ellen de Jong  2018