Schermer, Marijke 2017

In ‘Noodweer’ roept Marijke Schermer vragen op als: Hoe open ben je tegen je partner?

Marijke Schermer is toneel- en romanschrijver. ‘Mensen in de zon’, is haar romandebuut. ‘Noodweer’, uitgave Van Oorschot, werd genomineerd voor de eci literatuurprijs 2017. Echtpaar Emilia en Bruch wonen buitendijks, vlakbij een rivier, op het platteland. De kans op overstromen is groot maar ze nemen dat risico. Ze hebben twee zoontjes. Op een avond gaan ze naar een voorstelling in Amsterdam. Na afloop gaat Emilia, die Bruch even kwijt is, het Ajaxbalkon op. Plotseling wordt ze door iemand van achteren vastgepakt. Het is Frank, een vriend van hen die zoals later blijkt, het voor de grap deed: ‘Een stevige greep vat haar schouder. Een grote warme vaag naar komijn ruikende hand vouwt zich over haar gezicht, drukt haar ogen dicht, vingers schuin over haar lippen […] Haar rug raakt een massief lijf. Achter haar ogen vindt een ontploffing plaats. Een vlam panische angst. Onmiddellijk daarna verdwijnt alle kracht en alle vorm uit haar lichaam en glijdt ze, […] volkomen slap, uit zijn greep op de grote harde natgeregende cementtegels.’ Waarom schrikt ze zo hevig? Op pagina negen weet de lezer dat ze een geheim met zich meedraagt als Schermer schrijft: ‘Ze had op het punt gestaan hem alles te vertellen.’ Bruch is internist, immunoloog, Emilia is sociologe. Ze vraagt zich af waarom ze Bruch niets vertelde over die gebeurtenis met Frank die haar zo schokte: ‘Omdat het haar gewoonte is om dingen niet te vertellen. […] Dat wat er gebeurd is bepaalt mij niet, pleitte ze tegen zichzelf, integendeel: het zal vóór mij schuiven en hem het zicht op mij ontnemen.’ Emilia en Bruch zijn dertigers als ze elkaar ontmoeten, het klikt goed tussen hen. Maar dan laat Emilia bijna drie maanden niets van zich horen. Ze is onbereikbaar. Bruch is ten einde raad. Wat is er aan de hand? Emilia is op een avond in elkaar geslagen en verkracht door een insluiper. Ze moet naar het ziekenhuis en daarna trekt ze zich drie maanden terug om te herstellen. Na die periode neemt ze met Bruch contact op en zegt hem dat ze na moest denken of ze wel genoeg voor hem voelde.  Als ze hem weer ziet en hem kust zag ze het gezicht van haar belager - die nooit werd gevonden - weer voor zich: ‘Terwijl ze Bruch kuste, stond ze in een regen van kleine, schitterende flarden pijn en doodsangst.’ Intussen gaat haar gezinsleven gewoon door. Maar Schermer laat zo invoelbaar merken dat Emilia er niet mee klaar is: met het verzwijgen van haar geheim. Ze vraagt zich af wat Bruch eigenlijk denkt, waarom heeft hij haar al die jaren niets gevraagd terwijl hij op een avond tegen haar zei dat niemand had geloofd dat ze drie maanden lang over hun relatie had moeten nadenken. Ze raken steeds verder van elkaar verwijderd, maar denkt Emilia bij zichzelf: ‘Als Bruch zou weten wat haar overkomen is zou hij bezorgd zijn. Hij zou bang zijn om haar aan te raken. Hij zou haar willen sparen. […] Of hij zou vertrekken, zich zo snel mogelijk zo ver mogelijk van haar verwijderen.’ De storm die op een gegeven moment opsteekt maakt dat het stijgende water hun buitendijkse huis bereikt. Als er een laag water in de keuken staat, sjouwen ze alles naar boven. De spanning tussen hen neemt toe terwijl het water hun huis binnenstroomt en een uitweg zoekt. Zal er voor Emilia ooit een uitweg zijn? Schermer roept in haar scherpzinnig opgebouwde roman vragen op als: Hoe open ben je tegen je partner? En is openheid een voorwaarde voor een intieme relatie? Daar ga je als lezer over nadenken en kom je tot de conclusie -  evenals Schermer zelf- dat er geen pasklare antwoorden op die vragen zijn. Het slot van ‘Noodweer’ slaat alles.

Ellen de Jong     2017