Yates, Richard 2017

Bij Yates delven de liefdes altijd het onderspit

Richard Yates (1926-1992) is de auteur van de onder meer succesvolle roman Revolutionary Road. Young Hearts Crying kan beschouwd worden als de voorloper ervan. Bij De Arbeiderspers verscheen deze roman onder de titel: ‘Voorbije liefdes’. Vertaling Marijke Emeis. Christophe Vekeman schrijft in zijn voorwoord dat het werk van Yates eenzaamheid als hoofdthema heeft. […] ‘élk Yates-personage verlangt niets anders van zijn medemens dan dat die onder de indruk van hem komt, en hoe interessanter, maatschappelijk geslaagder, eigenzinniger en kortom aantrekkelijker deze medemens is, hoe groter het betreffende verlangen is. […] In het werk van Yates is het iedereen erom te doen bijzonder te zijn, niemand heeft een andere drijfveer om wat dan ook te ondernemen dan dat hij zich wil onderscheiden, - dan, zou je kunnen zeggen, het gegeven feit van zijn eenzaamheid een gouden glans te verlenen.’ Yates’ personages willen schrijver of kunstenaar worden, om anderen de loef af te steken.  Vekeman constateert tevens dat onder meer uit ‘Voorbije liefdes’ blijkt ‘hoe groot de hekel was die Yates koesterde ten aanzien van alles wat van dichtbij of van verre met therapeuten en psychologie te maken had […]’ Ook de vierentwintigjarige Michael Davenport in ‘Voorbije Liefdes’
heeft een broertje dood aan psychotherapeuten en hij wil ook opvallen. Hij wil gedichten en toneelstukken schrijven en op het moment dat zijn eenakter over het voetlicht komt maakt de twintigjarige Lucy Blaine haar entree. Zij gaat de hoofdrol in het stuk spelen en het duurt niet lang of ze gaan trouwen. Lucy is steenrijk, maar Michael wil zijn dromen zonder haar financiële steun waarmaken. Ze gaan in een keurig appartement in New York wonen. In het voorjaar van 1950 wordt dochter Laura geboren. Michael is tekstschrijver bij een vakblad geworden en hij probeert een gedichtenbundel samen te stellen. Hij is een snel ontvlambare man. Als hij Diana Maitland op een feestje ziet, is hij direct verliefd. Maar zij heeft geen oog voor hem. Lucy en hij hebben regelmatig feestjes waarbij vele glazen whisky achterover worden geslagen en flirten aan de orde van de dag is. Michael raakt bevriend met Tom Nelson, een beroemd
kunstschilder en hij droomt ervan hem in zijn succes te evenaren en door te breken met een toneelstuk. Lucy besluit naar een psychiater te gaan, wat Michael verafschuwt, maar zij zegt tegen hem dat ze wil praten over ‘Dingen van nu en dingen die helemaal teruggaan naar mijn kinderjaren.’ Michael voelt dat ze hem zal gaan verlaten ‘en voor hem verloren zal zijn.’ Hij heeft het bij het rechte eind. Zij wil scheiden, en haar eigen weg gaan. Ze gaat schrijven en schilderen, maar er komt niet veel van terecht.  Ze krijgt wat relaties, evenals Michael, die op niets uitlopen. Hij is soms zo ver heen, mede door overmatig drankgebruik dat hij psychotisch wordt en opgenomen moet worden. Hij publiceert toch nog een gedichtenbundel en wonder boven wonder ontmoet hij Sarah, een jonge vrouw die hem adoreert en die hij aanbidt. Ze trouwen en krijgen een zoon. Maar je voelt al dat bij Yates de liefdes altijd het onderspit zullen delven en dus voorbij gaan. Sarah zegt dan ook als zij van Michael afstand neemt: ‘Ik wil denk ik liever geloven dat iedereen in wezen alleen is, […] en dat onze verantwoordelijkheid dus altijd tegenover onszelf is.’ Michael gaat in de bar van een hotel een whisky drinken en bedenkt dat Sarah gelijk heeft. ‘Trouwens: nu hij ouder was, […] deed het er misschien niet eens toe hoe het verhaal ten slotte afliep.’ Yates zelf heeft geleden onder de scheiding van zijn ouders, dat zou de reden kunnen zijn dat hij evenals zijn personages in zijn leven niet gelukkig werd. Het verhaal op zich heeft niet veel om het lijf, maar de mánier waarop Yates het brengt wel degelijk.

Ellen de Jong   2017