Giuseppin, Paolo 2017

Boekbespreking ‘Carissimo figlio’. Een waargebeurd oorlogsverhaal

Ellen de Jong


AMERSFOORT Paolo Giuseppin (Den Haag 1949) is derde generatie migrant van Italiaanse herkomst. Evenals zijn vader Enrico bekleedde hij een aantal maatschappelijke functies, hij was onder meer exportmanager en maatschappelijk werker voor Italiaanse werknemers. Bij uitgeverij De Nieuwe Haagsche verscheen ‘Carissimo figlio’, ‘Het oorlogsverhaal van een Haagse Italiaan’,  dat Giuseppin in 2011 samenstelde na het overlijden van zijn vader Enrico.

‘Het is het waargebeurde oorlogsverhaal van zijn vader Enrico. In 1946 begon die in een schriftje met het schrijven ervan, maar hij maakte het niet af. Dat doe ik nu alsnog voor hem’, aldus Giuseppin, die bij het ontruimen van zijn ouderlijke woning brieven en documenten tegenkwam. Enrico vertelde vaak dezelfde verhalen en die heeft Giuseppin ‘mede aan de hand van het ‘schriftje’en veel oude brieven, kunnen reconstrueren en opschrijven, precies zoals hij ons die aan tafel verteld heeft.’ De Nederlandse en Italiaanse brieven vormen de basis van het boek. Enrico wordt in 1921 in Teglio Veneto geboren. Hij emigreert in 1929 met zijn Vader Luigi en Moeder Giovanna en de andere zes kinderen naar Den Haag, waar zijn vader werk krijgt als terrazowerker. In de crisisjaren (1936) maakt de familie een moeilijke tijd door. Ze kunnen maar net hun hoofd boven water houden, maar ze klagen niet. Vader Luigi, die met zoon Leo in de oorlog tewerk wordt gesteld in Duitsland, schrijft veel brieven aan zijn zoon Enrico, die altijd beginnen met: ‘Carissimo figlio’(allerliefste zoon), als die in 1942 opgeroepen wordt voor de Italiaanse militaire dienst. Enrico schrijft in het fascistische Italië brieven aan zijn familie en vrienden.

Briefwisseling
In het boek ligt het accent voor een groot deel op die briefwisseling. Als Enrico naar Rusland moet schrijft hij: ‘Op de zonnige en hete zondag van 14 juni zijn wij vanuit Cuneo per trein in konvooi naar Rusland vertrokken. Toen is mijn lijdensweg begonnen.[…].’
Hij wordt tolk en overleeft de oorlog na ettelijke keren aan arrestaties en de dood ontsnapt te zijn. Giuseppin wisselt in zijn boek de historische gebeurtenissen af met de brieven van Enrico naar het oostfront en die van zijn familie naar het thuisfront. Op 28 oktober schrijft Enrico aan Vader Luigi:
“Carissimo Papà, […] Altijd ben ik blij om post van jou te ontvangen. Die geeft mij altijd wat meer kracht om de vermoeienissen te vergeten en de toekomst met meer hoop tegemoet te gaan. […]” Naarmate de oorlog langer duurt, worden de gevoelens in de brieven  steeds meer geuit. ‘Dat is opmerkelijk’, schrijft Giuseppin, ‘want het tonen van emoties is in de familie niet gebruikelijk, zeker niet schriftelijk.’ ‘Dit boek’, aldus Giuseppin, ‘is geen geschiedenisboek,  een ook geen familieverhaal sec, maar het gaat over het echte leven.’
Voorzien van foto’s is het een aangrijpend relaas van de omzwervingen van de vader van de auteur tijdens de Tweede Wereldoorlog.

FOTO-ONDERSCHRIFT
ISBN 978-9460100666