Autissier, Isabelle 2017

In ‘Plotseling alleen’ van Isabelle Autissier is een echtpaar aan elkaar overgeleverd

Louise Flambart en Ludovic Delatreille hebben samen in Parijs een goed leven. Maar ze willen de sleur ervan doorbreken en een avontuur aangaan. Ze gaan een jaar lang rond de wereld zeilen en zullen onbereikbaar zijn. In ‘Plotseling, alleen’, verhaalt Isabelle Autissier (1956) hoe hun avontuurlijke reis verloopt. Uitgave De Bezige Bij, vertaling Floor Borsboom. Hun bestemming is: Stromness, een subarctisch eiland. Als ze er aangelegd hebben verkennen ze het onherbergzame, onbewoonde eiland, het is een natuurreservaat waar ze niet aan land hadden mogen gaan. Het wordt slecht weer, er steekt plotseling een hevige storm op: ‘Ze zijn hier met zijn tweetjes, alleen in die storm, zonder dat er duizenden kilometers in de omtrek ook maar een sterveling te bekennen is.’ Ze moeten er wel overnachten en dat doen ze in een vervallen walvisstation. De volgende ochtend willen ze met frisse moed verder. Maar hun boot, de Jason, is weg, de baai is leeg. Ze geloven hun ogen niet. Tot het tot ze doordringt dat […] ‘het voertuig van hun vrijheid, eenvoudigweg is uitgegomd […].’ Ze zijn aan elkaar overgeleverd, ze kunnen met geen mogelijkheid van het eiland af en met niemand communiceren. Hun rubberboot ligt er nog wel. Louise en Ludovic  zijn dertigers, ze hebben nog een heel leven voor zich. Maar nu vrezen ze het ergste, want de winter is in aantocht. Ze verzamelen al hun moed en om niet te verhongeren gaan ze op jacht en voeden zich met pinguïns, pelsrobben en vogels, al worden ze er misselijk van. Autissier beschrijft hoe ze het samen moeten zien te rooien, hoe nodig ze elkaar hebben, om niet van ellende te bezwijken. Ze knutselen van alles in elkaar en gelukkig hebben ze een kachel die ze brandend weten te houden met hout dat ze overal vandaan halen. Om de tijd te doden halen ze herinneringen op, ‘een manier om niet in wanhoop te vervallen, om zich nog steeds onderdeel te voelen van die menselijke samenleving die ze zo missen.’ Maar ruzies krijgen ze ook, doodmoe en tot het uiterste geprikkeld als ze zijn. Nadat een cruiseschip hun neus voorbij ging, slaan bij beiden de stoppen door. Ludovic zegt tegen Louise dat alles zijn schuld is, híj haalde haar over het eiland te bezoeken. Zij troost hem, nu nog wel…tot er een moment komt dat ze hem niet meer kan verdragen, verwilderd en stinkend als hij is. Hij doet zijn best ook niet meer, hij ziet het niet meer zitten: ‘alles komt op haar neer.’ En: ‘Op de grote momenten van het leven’, denkt Louise, ‘is de mens alleen. Als het om leven of dood gaat, doet de ander er niet meer toe. Ze moet hem vergeten en blijven leven. Dat is haar volste recht, het is haar plicht jegens zichzelf.’ Ze vertrekt, maar laat wel een briefje achter: ‘Ik ga hulp halen. Ik ben hooguit over een week terug.’ Ze onderneemt een barre, eenzame tocht, tot ze ‘twee rode daken’ ziet opdoemen. ‘Ze voelde niets, dat is ze voorbij, even leeg van lichaam als van geest. Ze weet alleen dat ze daarnaar toe moet.’ Hoe zal de reis voor haar en voor hem aflopen? Autissier is een schrijfster van formaat, ze beschrijft met hart en ziel de wilde natuur, de zee in al haar oneindige variaties, de wisselende gemoedstoestanden van Louise en Ludovic, hun aanvankelijk gezamenlijke - en later individuele strijd - met als slotsom: hoe we er als mens uiteindelijk alleen voor staan. Zelf zeilde Autissier als eerste vrouw alleen de wereld rond. Vandaar haar realistische verhaal.

Ellen de Jong         2017