Gavalda, Anna 2016

In de roman ‘Billie’ is ‘Liefde geen spel’

Anna Gavalda is een Franse bestsellerauteur van jeugdboeken en romans en werkt daarnaast als vertaler en journalist. Haar werk werd in Frankrijk onder meer bekroond met de Prix du Livre Inter en de Grand Prix RTL-Lire. Bij uitgeverij De Geus verscheen van Gavalda   ‘Billie’, met als ondertitel ‘Een vriendschap in Parijs’. Vertaling Floor Borsboom. Billie en Franck zijn tijdens een trektocht door de Franse Cevennen op de bodem van een kloof terecht gekomen. Ze zijn geblesseerd en vooral Franck lijkt op sterven na dood. Ze kennen elkaar van de middelbare school. Billie ziet er sjofel uit, Franck is klein van stuk en homoseksueel. Beiden zijn verschoppelingen in hun klas. Billie omdat ze uit de Morelles komt (‘de vuilnisbelt waar ik vandaan kwam’) en Franck omdat hij ‘zo anders was dan de anderen.’ Franck wordt gepest en Billie wordt straal genegeerd. Terwijl ze samen in die kloof liggen en Franck buiten westen lijkt te zijn, maar Billie nog helder is, vertelt ze haar levensverhaal aan een ster. Ze hoopt daarmee dat ‘lief sterretje’, Franck en haar, maar vooral Franck in leven laat. De lezer komt te weten dat Billies jeugd dramatisch was. Haar moeder nam de benen toen ze nog geen jaar oud was. Haar stiefmoeder was alcoholist en haar vader een slechte en gewetenloze man. Beiden behandelden Billie als een stuk vuil en sloegen haar: ‘Een klapje hier, een klapje daar, een kleine optater van achteren, een schop tegen mijn benen als ik in de weg stond of juist niet, handen die altijd de lucht in gingen zo van wacht maar straks krijg je me toch een dreun […].’ Ook Franck had het thuis moeilijk. Zijn moeder was depressief en zijn vader verafschuwde zijn homoseksuele geaardheid. Billie en hij worden vrienden, en ze het worden het voor het léven als ze samen dagenlang een scène uit een toneelstuk van Alfred de Musset ,‘Liefde is geen spel’, moeten instuderen en het later moeten opvoeren voor de klas. Billie speelde de non Camille die verliefd wordt op haar neef Perdican, die door Franck werd gespeeld. Gavalda wijdt een aantal pagina’s aan dit stuk omdat Billie Camille steeds beter gaat begrijpen. ‘Nu weet ik precies wat ze was: een wees. Een wees zoals ik die net als ik naar liefde snakte.’
Het werd een groot succes. Toen de lerares Frans vroeg of ze het ook voor andere klassen wilde opvoeren, wilde Billie dat niet. Franck respecteerde dat. ‘Het was alsof ik voor de tweede keer werd geboren…’,  juicht Billie. […] ‘En daarom, lief sterretje, zal ik echt alles uit de kast halen om je over te halen ons nog een keer te helpen, maar als je dat niet wil, geen probleem, dan red ik Franckie zelf wel.’ 
Billie gaat verder met haar verhaal en vertelt dat ze samen met Franck naar Parijs ging. Ze bouwden er ieder voor zich een leven op en al scheidden hun wegen zich later meermalen, ‘al naar de ups en downs van hun respectievelijke bevliegingen’, verloren ze elkaar nooit uit het oog. Dat de trektocht die ze tien jaar later maakten, na hun Musset-avontuur op school, een onverwachte staart zou hebben, stond in de sterren geschreven! ‘Billie’ is een stoere roman, geschreven in een vlotte, kernachtige taal. Gelukkig ontbreekt de humor niet en laat Gavalda overtuigend zien dat ‘Liefde geen spel’ is.

Ellen de Jong      2016