Bilkau, Kristine 2016

Wat heeft een mens echt nodig om gelukkig te zijn?

Een gelukkig, jong gezin, Isabell, Georg en hun pasgeboren zoontje Matti, woont in een mooi huis in de stad. De Duitse journaliste Kristine Bilkau won met haar debuutroman ‘De gelukkigen’, uitgave Cossee, vertaling Isabelle Schoepen en Kris Lauwerys, veel literaire prijzen. Isabell is celliste en speelt in een ensemble. Georg is redacteur bij een bekende krant. Als het boek begint wordt hun huis verbouwd. Ze hebben het er druk mee, evenals met hun handenbindertje Matti. Het gaat hen echter in alle opzichten goed, ze zijn gezond, hebben een fijne baan en een vrolijk kind. Maar ze hebben te weinig tijd, dit jonge stel, een typisch voorbeeld van de druk met zichzelf generatie. Beseffen ze wel hoe goed ze het hebben? Door de drukte leven ze langs elkaar heen en dienen er zich problemen aan. Isabells handen gaan trillen als ze een solo moet spelen en die brengt ze dan ook niet tot een goed einde. ‘Het trillen was klein begonnen, zomaar op een avond, een onbeduidende irritatie voor haar solo. Maar het was avond na avond groter geworden, op de ene laag angst kwam een volgende te liggen, op het eind kon ze in het bijzijn van anderen niet eens meer met vaste hand haar instrument stemmen. Ze had er met niemand over gepraat omdat ze dacht dat ze het symptoom de baas zou worden door erover te zwijgen.’ Ze vertelt er dus ook niets over aan Georg. Na verschillende pogingen lukt het Isabell niet een plek te bemachtigen in de muziekwereld. Tot overmaat van ramp verliest Georg ook zijn baan. Hoe nu verder? Hij gaat bezuinigen en wil een goedkope woning op het platteland vinden. Isabell steigert! Zij wil naar de buitenwereld toe niet laten merken dat het hen niet langer voor de wind gaat. Zij schaamt zich. Georg krijgt het gevoel dat hij er alleen voor staat. Groeien ze nu definitief uit elkaar? Hij zou het liefst weggaan: ‘Gewoon weg, ervandoor met zijn kind.’ Zullen ze er tenslotte achter komen wat een mens echt nodig heeft om gelukkig te zijn? Bilkau legt de problemen die Isabell en Georg hebben duidelijk uit. Maar ze gaat niet de diepte in, het verhaal kabbelt rustig voort, er komen te weinig tragische intriges bovendrijven, wat de spanning niet ten goede komt. Maar daar koos Bilkau kennelijk voor. Overigens geeft ze een goed beeld van een generatie die tegenslagen, als hun (hoog) gespannen verwachtingen de bodem worden ingeslagen, maar moeilijk kan incasseren.

Ellen de Jong    2016