Klaussmann, Liza, 2015

‘Villa America’ van Liza Klaussmann: Een feest om te lezen

Gerald Murphy had een kille, eenzame jeugd met afstandelijke ouders. Sara Wiborgs ouders wilden haar niet loslaten toen ze al in de twintig was. Gerald en Sara ontmoeten elkaar en houden er een levendige briefwisseling op na. Al spoedig blijkt dat ze van elkaar houden: ‘Die brieven: haar verwondering begrepen te worden door een ander. Niet alleen begrepen, maar met verrukking bezien. Eindelijk gezien te worden […] En ook Gerald is vol van haar: ‘Ik had niet gedacht dat ik ooit van iemand zou kunnen houden, iemand zou kunnen laten zien wat ik voel, hoe…maar nu…Jij bent alles.’ Ze trouwen en krijgen drie kinderen en ze spelen de hoofdrol in Liza Klaussmanns roman ‘Villa America’, Uitgave Meulenhoff, vertaling Maaike Bijnsdorp en Lucie Schaap. Scott en Zelda Fitzgerald zijn onder meer vrienden van de Murphy’s en hij wijdde zijn beroemde boek ‘Tender Is the Night’ aan het echtpaar. Klaussmann schildert in háár boek een historisch portret van de alom geliefde Gerald en Sara en hun vrienden. Zij vormen de spil van de groep Amerikaanse kunstenaars en schrijvers waaronder Cole en Linda Porter, Ernest Hemingway, Pablo Picasso en de al genoemde Scott en Zelda Fitzgerald, die in Villa America te gast zijn. Gerald en Sara hebben deze majestueuze villa laten bouwen in Cap d’Antibes, aan de Franse Rivièra. Ze vieren uitbundige feesten, vol glitter en glamour. Onder de palmbomen en op het goudgele strand drinken ze Geralds zelfgemaakte cocktails en genieten ze intens van het goede der aarde. De dagen daar in die heerlijke zomers lopen over van de verkleedpartijen, discussies, drankgelagen, maar ook van onderlinge misverstanden en heftige ruzies. Hilarische taferelen die Klaussmann verrukkelijk afschildert en die zich in Villa America afspelen in begin jaren 1920-1930. Als de Amerikaanse piloot Owen Chambers zijn entree in het leven van Sara en vooral in dat van Gerald maakt, doet dat hun verhouding geen goed. Owen is een stille, blonde man die niet zonder kleerscheuren uit De Eerste Wereldoorlog kwam. Ook Gerald moest de oorlog in. Als ze elkaar zien is het meteen raak: ‘In die duizelingwekkende stap van niets naar aanraking, van ervoor en erna, wist Gerald dat hij nooit meer nee zou kunnen zeggen.’ Hij ontdekt zijn ware aard en heeft het er erg moeilijk mee, want hij houdt van Sara en zijn kinderen. Gerald die intussen kunstschilder werd, raakt met zichzelf in de knoop, toch kan hij geen weerstand bieden aan zijn liefde voor Owen. Hij hoopte echter: ‘Dat dit geen verraad was aan haar, aan hen, aan hun gezin, maar een toegevoegde relatie aan zijn leven.’ Maar Sara voelde een verwijdering tussen hen, en vroeg zich af ‘hoe het precies zat met Gerald en Owen […] Ze moest ‘misschien complicaties dulden. En liefde. Het uitbreiden van liefde, nam ze aan.’ De rampen die hen later treffen maken dat het niet zover komt met dat uitbreiden van de liefde. De gouden jaren van weleer zijn voorgoed voorbij. Wat rest hen nog? Klaussmann schrijft in haar naschrift: ‘Het schrijven van een historische roman, gebaseerd op het leven van echte mensen, is een riskante onderneming. De grens tussen de fantasie van de schrijver en de biografische feiten vervaagt en het verleden wordt meerduidig […] Het resultaat is een werk waarvan het raamwerk uit feiten bestaat, maar dat uiteindelijk fictie is. Zo’n roman is Villa America.’ Klaussmann kwam op bestaan van de Murphy’s toen ze haar MA-scriptie schreef over ‘Tender Is the Night’, dat een van haar lievelingsboeken was en nog steeds is. ‘Het is intens romantisch en tragisch en is opgedragen ‘Aan Sara en Gerald, vele fêtes.’ ‘Villa America’ is een feest om te lezen en vooral Sara en Gerald blijven je bij als een bijzondere en aimabele twee-eenheid, ondanks alle moeilijkheden die ze in hun leven meemaakten. Wat een krachtige, hartstochtelijke schrijfster is deze Liza Klaussmann!

Ellen de Jong  2015