Smalhout, Bob 2015

‘Moderne leegte’ van Prof. Dr. Bob Smalhout. Recht voor zijn raap en scherp tot op het bot

‘Al jarenlang fulmineer ik in mijn columns in De Telegraaf tegen afbraakprocessen in onze maatschappij; de verloedering van onze normen en waarden, het alles verziekende materialisme en de devaluatie van ons eertijds (voor de jaren zestig van de vorige eeuw) zo fantastisch goede onderwijs. Hiertoe moet ook gerekend worden de infame bezuinigingen op de zorg en cultuur’, aldus Prof. dr. Bob Smalhout, emeritus hoogleraar anesthesiologie, schrijver en columnist in het voorwoord van zijn boek  ‘Moderne leegte’ met als ondertitel ‘Globalisering van de onverschilligheid’. Samenstelling en redactie René Steenhorst. Uitgave Just Publishers. Smalhout ageert - en dat doet hij al ruim twintig jaar in zijn columns Op het Scherp van de Snede - tegen allerlei misstanden in de maatschappij. Hij uit zijn verontwaardiging ‘over de algemene onverschilligheid voor zaken die vroeger geëerbiedigd werden als pijlers van onze nationale trots, karakter en cultuur. De huidige Paus Franciscus noemt die moreel ondermijnende tendens ,,globalisering van de onverschilligheid”, noteert Smalhout. Hij zette als arts een medisch taboe op de kaart: namelijk dat artsen ook fouten maken. In zijn oratie ‘De dood op tafel’ berekende hij dat er in Nederland jaarlijks minstens 200 patiënten onnodig overlijden door fouten in de anesthesiologie. In Deel 1 van zijn boek haalt Smalhout opnieuw Paus Franciscus aan, die hij bewondert om zijn simpele levensstijl en zijn kritiek op de ‘negatieve effecten van onze huidige maatschappij.’ Onder meer op: ‘De oppervlakkigheid, het tekort aan aandacht voor de zwakkeren in onze samenleving, de onverschilligheid, de verloedering, het gebrek aan zorg en mededogen.’ In 60 hoofdstukken bekritiseert hij met puntige pen het onder-de-maatse onderwijs, het groeiend antisemitisme, de islamisering, althans de uitwassen ervan, de haat tegen Israël, de iPhone en iPad dictatuur. Hij maakt van zijn hoofd en hart geen moordkuil en spreekt zich, recht voor zijn raap en scherp tot op het bot, uit over de ‘slachtoffers van het digitale tijdperk in het hoofdstuk ‘De Google-generatie’. Hij stelt daarin onder andere dat het veelvuldig bezig zijn met de computer tot ‘vervlakking en gebrek aan diepgang leidt.’ Dat er door jongeren steeds minder gelezen wordt, terwijl lezen ‘tot een hogere intelligentie leidt.’ En dat van het lezen van eBooks ‘nog geen vijf procent in het menselijke geheugen blijft hangen, vergeleken met het lezen van klassieke papieren boeken.’ Al meer dan vijftig jaar verzamelt Smalhout gegevens over ‘dramatisch verlopen ingrepen. Het is een akelig dossier vol met onvoorstelbare missers, tekortkomingen en grove nalatigheden. In het chapiter ‘Fouten door vermoeidheid?’ stelt hij dat ‘er niet één ramp bij is die door vermoeidheid was veroorzaakt.’  Een onderwerp dat mij vooral aanspreekt is: ‘Voor alle moeders’. Smalhout stelt terecht! dat de meeste mannen maar één ding tegelijk kunnen afhandelen, terwijl ‘vrouwen daarentegen wel tien verschillende taken tegelijkertijd  verrichten - en nog goed ook!’ Hij belicht tevens Moederdag: die dag ziet Smalhout niet als een commerciële stunt - hij legt ook uit waarom niet - ‘maar een internationaal eerbewijs aan alle moeders en vrouwen die van hun woning een veilig tehuis maken, voor hun kinderen een stabiele en warme schuilplaats en voor hun echtgenoten een betrouwbaar en liefdevol baken in de vaak woeste sociale wateren van de huidige samenleving.’ Dat is nog eens taal! Helaas heeft Smalhout binnen vier jaar twee geliefde echtgenotes verloren en heeft hij ‘niemand meer om op Moederdag een cadeautje aan te geven of met een bos rozen te danken voor haar liefde, zorg en toewijding.’ Onlangs werd Smalhout zelf opgenomen in een ziekenhuis, maar ‘na tien dagen wil ik hoe dan ook het ziekenhuis uit’, schrijft hij in zijn column ‘Terug van weggeweest’(De Telegraaf, 28 - 3- 2015), waarin hij opnieuw van leer trekt - dit keer tegen: ‘een verstikkende berg van protocollen, voorschriften en zorgmodellen die al zoveel zorgverleners de das hebben omgedaan.’ Smalhout dankt tot slot in genoemde column zijn lezers voor de vele honderden brieven en kaarten die hij ontving en eindigt deze met de veelzeggende woorden: ‘Ze dragen niet alleen bij tot genezing maar verminderen in hoge mate het knagende gevoel van eenzaamheid.’  Te hopen is dat Smalhouts innerlijk vuur nog lang blijft vlammen.

Ellen de Jong   2015