Nicholls, David, 2015

David Nicholls schetst in ‘Wij’ het verloop van een relatie


‘Afgelopen zomer, kort voordat mijn zoon voor zijn studie het huis uit zou gaan, maakte mijn vrouw me midden in de nacht wakker.’ De vrouw, Connie, de zoon Albie en Douglas, de man en verteller, vormen een gezin. Connie zegt op de eerste bladzijde van het boek ‘Wij’ van David Nicholls, uitgave Boekerij, vertaling Carolien Metaal, dat ze bij Douglas weg wil: ‘Ik denk dat ons huwelijk zijn beste tijd heeft gehad.’ Douglas is biochemicus, Connie kunstenares, Albie is zeventien jaar en zit in de puberteit. Connie en Douglas kregen eerst een dochter, Jane, die kort na de geboorte stierf. Een vreselijk trauma dat hen wellicht later ook uit elkaar dreef. Voor Douglas komt Connies bericht, dat ze weg wil gaan als Albie het huis uitgaat, als een donderslag bij heldere hemel. Natuurlijk kende hun huwelijk ups en downs, maar waarom scheiden? ‘Mag ik vragen waarom?’ reageert Douglas.  En vervolgt: ‘Om te zorgen dat die vraag, alsook het uiteindelijke antwoord, hout snijdt, is wellicht enige context noodzakelijk. Instinctief heb ik het gevoel dat mijn leven uit twee aparte delen bestaat - voor Connie en na Connie - en voordat ik in detail ga beschrijven wat er die zomer gebeurde, is het wellicht nuttig om verslag te doen van hoe we elkaar hebben leren kennen. Dit is tenslotte een liefdesgeschiedenis. Er komt absoluut liefde bij kijken.’ De lezer krijgt uiteindelijk een -  weliswaar, vaag - antwoord op Douglas’ vraag: waarom scheiden? Nicholls heeft daar wel ruim 400 bladzijden voor nodig. Al is Connie een grillige, ongrijpbare vrouw, ze houdt toch van Douglas. Ze gaan zelfs voor hun definitieve afscheid nog één keer samen naar bed. Wel heel ongeloofwaardig. Vier je zo een afscheid? Voor Douglas is alleen oud worden en sterven een schrikbeeld en hij doet er dan ook alles aan om Connie aan zich te binden en haar op andere gedachten te brengen. Tevergeefs, zij wil na de zomer de knoop doorhakken, maar eerst gaan ze nog samen met Albie een Grand Tour door Europa maken. Vanuit Londen, via Parijs, Amsterdam, München, Venetië naar Rome. Albie haakt eerder af, hij wil zijn eigen gang gaan en genieten van alles wat God verboden heeft. Overigens is Douglas’ relatie met Albie niet al te best. Zijn zoon trok van jongs af aan naar zijn moeder en sloot zijn vader buiten. Douglas voelde zijn zoon slecht aan en maakte als opvoeder cruciale fouten die hij op de Grand Tour goed wilde maken. Hij had zich voorgesteld dat op deze reis zich alles ten goede zou keren. Er zit in ‘Wij’ meer lijn dan in Nicholls vorige roman ‘De eerste dag’, al springt hij ook nu weer heen en weer in de tijd: vooruit, achteruit. Maar we krijgen wel een beeld van het verloop van de relatie tussen Douglas en Connie, maar niet meer dan dat. Nicholls diept de echte oorzaak van de breuk tussen hen niet uit. Dat laat hij aan de lezer over. Een echt drama lijkt het dan ook niet te worden, temeer daar Nicholls met flink wat humor strooit en zowel Douglas als Connie besluiten om vrienden te blijven. Beter kan het toch niet? ‘Wij’ is een amusante roman, vooral als wij het een en ander met een korrel zout nemen. 

Ellen de Jong  2015