Butland, Stephan 2015

Zal Elizabeth in Stephanie Butlands roman ‘Omringd door water’, haar man pas na zijn dood werkelijk leren kennen?

‘Hoe goed ken jij je geliefde werkelijk?’ Dat is de vraag die Stephanie Butland in haar boek, ‘Omringd door water, stelt. Uitgave Ambo/Anthos, vertaling Inge de Heer. We krijgen er na 318 pagina’s geen kant- en- klaar antwoord op. Het blijft gissen al doet Butland nog zó haar best duidelijk te maken dat Elizabeth haar man Michael, (zij noemt hem Mike), ‘pas na zijn dood werkelijk leert kennen’, aldus de flaptekst. Elizabeth is met politieagent Michael al jaren gelukkig getrouwd, maar helaas wordt hun kinderwens niet vervuld.  Ze wonen in Throckton, een klein dorp in Engeland waar iedereen alles van elkaar weet. Elizabeths schoonmoeder Patricia, haar zusje Mel, Michaels collega Blake, en zijn vriend Andy, spelen allen een rol in het drama dat Elizabeth meemaakt. Michael, die een grondige hekel had aan: ‘Omringd te zijn door water’, verdrinkt in Butler’s Pond, hij wilde een jong meisje, Kate, uit het ijskoude water redden. Zijn geliefde hond was er getuige van…Het boek bevat brieven in dagboek vorm, waarin Elizabeth aan haar overleden Mike schrijft hoe ze zich voelt. En het is opgedeeld in het verleden ‘Toen’, het heden ‘Nu’, en ‘Tussentijds’. Zo krijgen we een beeld van Elizabeths en Michaels leven, en van Kate, die er een belsissende rol in gaat spelen, met verregaande gevolgen. De brieven die Elizabeth aan haar dode Mike schrijft zijn hartverscheurend. Ze hield veel van hem en ze was, althans dat dacht ze: de liefde van zijn leven. En ze kan maar niet begrijpen dat hij verdronken is, nadat hij een meisje - ze weet in het begin nog niets van Kates bestaan af -  uit het water redde.  Ze aanvaardt zijn dood niet en doet alsof hij elk moment thuis kan komen. Pas langzaam beseft ze dat ze hem nooit meer zal zien en dringt de harde realiteit zich genadeloos aan haar op. Op de hoorzitting waar ze moet verschijnen wordt ze geconfronteerd met Kate: ‘Opeens herkent ze Kate Micklewaite, van de hoorzitting van gisteren, van de foto’s in de regionale krant, als Het Meisje Dat Gered Is Door De Dappere Verdronken Agent, maar ze heeft tot nu toe geprobeerd haar niet al te goed te bekijken, bang voor de gevoelens die haar aanblik teweeg zou brengen […].’ Op bladzijde 99 licht Butland een tip van de sluier op en gaat het er op lijken dat er iets tussen Kate en Michael was. Niet veel later voel je op je klompen aan dat ze écht een verhouding hadden en dat is jammer, want dat neemt de spanning, die het verhaal eerst wel had, te vroeg weg. We hebben namelijk nog heel wat hoofdstukken te gaan. Gelukkig blijft Butland onze nieuwsgierigheid prikkelen - al is het niet hevig - naar hoe het nu echt gegaan is tussen die twee, voor het noodlot toesloeg. Op bladzijde 268 licht Butland tenslotte de hele sluier op en slaat het uur der waarheid, een overrompelende waarheid: zelfs de lezer stijgt het water tot de lippen! Mike schrijft nog een brief aan Elizabeth en Kate voegt nog een episteltje toe aan het verhaal, maar dan is het einde daar. Butland schetste mensen van vlees en bloed en leefde zich goed in haar personages in en vooral Elizabeth en Michael komen glansrijk uit de verf: een vrouw die dacht haar man te kennen en een man die geen kant meer op kon.

Ellen de Jong   2015