Dueñas, María 2014 - 2

‘De wereld vergeten’: meesterlijke roman over drie levens die bij elkaar komen

Na ‘Het geluid van de nacht’, dat een overweldigend succes was, verscheen van María Dueñas: ‘De wereld vergeten’, uitgave De Wereldbibliotheek, vertaling Henk van den Heuvel, Evert Janssen en De Wereldbibliotheek. Blanca Perea, midden veertig, vertrekt spoorslags uit Madrid waar ze taalkunde doceert aan de universiteit. Haar man Alberto heeft haar verlaten en ze komt te weten dat hij een kind gaat krijgen bij een veel jongere vrouw ‘voor wie hij mij nauwelijks twee maanden tevoren had verlaten. Soms verliezen we de greep op het leven en valt het met een kille plof voor onze voeten.’ Blanca krijgt een beurs en gaat naar Californië om er de nagelaten documenten van de Spaanse professor Andrés Fontana te onderzoeken. Hij woonde in Santa Cecilia en was zeer geliefd maar ‘hij had geen familie in dit land, niemand claimde zijn bezittingen […].’ De nalatenschap van Fontana bevindt zich in een souterrain van de universiteit in Santa Cecilia waar Blanca werkzaam zal zijn. ‘In mijn haast om de demonen aan het thuisfront te ontvluchten, had ik gedacht dat een radicale verandering van werk en verblijfplaats me drijvende zou houden in de maalstroom van mijn gevoelens. Maar ik had nooit kunnen denken dat die reddingsboei uiteindelijk zou bestaan in het op orde brengen van de bestofte paperassen van een dode professor.’ Maar Blanca kan niet meer terug en ze besluit zich ijverig te wijden aan haar taak ‘de vergeten wereld van een mens weer tot leven te wekken.’ Andrés Fontana werd geboren in een arm gezin, in een dorpje in Spanje, maar door toedoen van zijn peetmoeder krijgt hij de kans om te gaan studeren in Madrid: aan dezelfde universiteit waar Blanca doceerde voor ze de benen nam naar Californië. Fontana vertrekt later naar Amerika en wordt uiteindelijk hoofd van de sectie linguïstiek aan de universiteit van Santa Cecilia. Voor hij omkomt bij een auto-ongeluk blijkt dat hij zijn laatste levensjaren wijdt aan de geschiedenis van de franciscaner missieposten in Californië. Een vergeten missiepost in Spanje speelt daarbij een belangrijke rol. Evenals het feit dat Fontana in de auto zat met Aurora, die hij aanbad, en die ook verongelukt en de grote liefde is van Daniel Carter, die we later leren kennen. De Amerikaan Carter ontrukt zich al jong aan zijn starre ouders en gaat naar Spanje om de levensgeschiedenis van schrijver Ramon J. Sender te bestuderen en er later een proefschrift over te schrijven. Hij ontmoet Fontana en raakt met hem bevriend. En hij komt de jonge, lieftallige Aurora tegen, op wie hij stapel verliefd wordt. Hij verovert haar stap voor stap en uiteindelijk trouwen ze en vertrekken naar Amerika waar Carter Spaanse literatuur gaat doceren aan een universiteit in de Mid West. Een baan die hij kreeg via Fontana: ‘Samen zetten ze de stap naar een toekomst waarvan ze, gelukkig maar voor hen, nog in het geheel niet konden vermoeden wat daarin zou gebeuren.’ Dueñas laat drie levens bij elkaar komen: dat van Andrés Fontana, Daniel Carter en Blanca Perea. Blanca is in het boek de verteller en het draait vooral om haar: ‘Een eigentijdse vrouw die niet zo kwetsbaar dacht te zijn - totdat haar bestaan plotseling ineenstort: Een leven dat plotseling, bijna van de ene dag op de andere, van me geëist had dat ik mezelf opnieuw ontdekte, met vallen en opstaan.’ In Santa Cecilia leert Blanca op de universiteit collega Daniel Carter kennen die getekend is door zijn onmetelijke verdriet om Aurora die samen met Fontana dodelijk verongelukte en alleen achterblijft met onopgeloste vragen…En ook met Luis Zárate, sectiehoofd van haar afdeling, maakt Blanca kennis. Beiden gaan deel uit maken van haar leven in Santa Cecilia. Vooral met Daniel krijgt ze een band al bedriegt hij haar met zijn ‘nepconstructie’, waarin hij haar heeft betrokken. Mooi is dat Blanca door Fontana’s passie voor Aurora haar Alberto ‘min of meer’ ging begrijpen: ‘Ondanks zijn botheid, ondanks alles wat ik hem verweet, ondanks alle narigheid en verdriet die hij me had bezorgd, begon ik dankzij de verzwegen liefde van de oude professor te begrijpen dat redelijkheid niet altijd is opgewassen tegen de poetsen die het lot ons onverwacht kan bakken.’ Blanca’s leven krijgt en onverwachte wending ‘toen een gebruinde Amerikaan met een half Spaanse ziel, met veel strijd achter de rug en nog wat verplichtingen voor de boeg, me zo nodig in een impuls tegen zich aan moest trekken.’ Evenals in ‘Het geluid van de nacht’ portretteert Dueñas ook nu weer een vrouw die leert wat het leven doet. Meesterlijk en met elan brengt ze haar in beeld en is het opnieuw een boek dat je de wereld om je heen een tijdje doet vergeten.

Ellen de Jong  2014