Dueñas, María 2014

'Het geluid van de nacht': kleurrijke roman met alles erop en eraan

Sira Quiroga ‘werd groot gebracht in een smalle straat van een onvervalste Madrileense volksbuurt.’ Samen met haar moeder werkt ze als jong meisje in een naaiatelier. In Madrid, begin jaren ’30. In ‘Het geluid van de nacht’ uitgave Wereldbibliotheek - vertaling Jacqueline Visscher en uitgeverij Wereldbibliotheek - vertelt María Dueñas hoe haar leven met vallen en opstaan verloopt. Sira’s vader is verdwenen: ‘Hij was er nooit geweest. En zijn afwezigheid deed me ook niets.’ Ignacio is de man waarmee ze op het punt staat te gaan trouwen maar voor wie ze ‘geen overstelpende passie maar wel een intense genegenheid’ voelt. Hij raadt haar aan een typemachine te kopen om hogerop te komen anders zou ze maar een eenvoudig naaistertje blijven. Het lot beslist anders. Als ze Ramiro, de bedrijfsleider, ontmoet, staat ze ogenblikkelijk in vuur en vlam. Dueñas: ‘Een schrijfmachine brak mijn levenslot open. Onvoorstelbaar dat een simpel mechanisch voorwerp het vermogen had de loop van een leven te veranderen en in een paar dagen alle uitgestippelde plannen uiteen kon laten spatten. Maar zo was het, en ik kon het gewoon niet voorkomen.’ Ramiro is een geboren charmeur die Sira overlaadt met aandacht en haar leven ogenblikkelijk op z’n kop zet. Ze trekt bij hem in en hij laat haar kennis maken met de mondaine kant van Madrid. Intussen brengt haar moeder Sira in contact met haar vader, een emotionele gebeurtenis. Hij geeft haar juwelen en geld. De naderende burgeroorlog maakt dat Sira en Ramiro naar Marokko vluchten. Daar leven ze er duchtig op los en hebben het ene feest na het andere. Tot ze merkt dat Ramiro niet de man is die ze dacht te kennen. Maar dat hij haar zou verlaten terwijl ze zwanger is van hun kind, kwam niet in haar hoofd op. Toch gebeurt het. Hij gaat er met de juwelen en het geld vandoor en laat haar berooid achter. Sira krabbelt na verloop van tijd weer op en vindt onderdak bij Candelaria, een smokkelaarster en pensionhoudster. Samen zetten ze een naaiatelier op dat binnen korte tijd een flinke clientèle heeft en Sira tot een couturier van aanzien maakt. Ze ontmoet er de Engelse Rosalinda met wie ze bevriend raakt. Deze vriendschap brengt haar in contact met de Engelse geheime dienst: ‘We hadden bedacht dat je in Madrid een atelier kunt openen en voor de echtgenotes van de nazikopstukken kunt gaan naaien,’ deelt Rosalinda Sira mee. Sira die inmiddels weer met haar moeder is verenigd dankzij bemiddeling van journalist Marcus, die haar na aan het hart ligt, en het reuze naar haar zin heeft, voelt niets voor de missie die Rosalinda voor haar bedacht heeft. ‘Ze willen een atelier voor me openen en dan moet ik voor de Duitse echtgenotes gaan naaien, zodat ik vervolgens kan doorgeven wat ik heb gezien en gehoord’, zegt Sira tegen haar moeder. Wil je mijn advies, meisje?’ vroeg die. 'Ga met ze mee, meisje. Help ze, werk mee. Ons arme Spanje kan niet nog een oorlog aan, daar heeft het geen kracht meer voor.’ Sira gaat, ze vertrekt als Marokkaanse ‘Arish’ naar Madrid. Vanaf dat moment krijgt ze veel te verduren waarbij afluister praktijken in de paskamers en gecodeerde berichten op patronen evenals een sinister heerschap dat ze moet zien te verleiden, voor de nodige ophef zorgen. De nodige complicaties en halsbrekende avonturen volgen elkaar in een razend tempo op. In het volkomen ondoorzichtige netwerk van spionage waar Sira middenin zit weet ze uiteindelijk niet meer wie te vertrouwen is en wie niet. Maar ze brengt het met haar charmes en knappe uiterlijk tot een goed einde: 'Voor het eerst in lange tijd, misschien wel voor het eerst in mij leven, was ik trots op mezelf. Trots op mijn capaciteiten en mijn taaiheid, trots omdat ik de verwachtingen die over mijn persoontje bestonden ruimschoots had overtroffen. Trots omdat ik wist dat ik een steentje kon bijdragen om van die wereld vol gekken een betere plek te maken. Trots op de vrouw die ik was geworden.’ Sira groeide uit tot een vrouw die haar rol met verve speelde maar nu zelf over haar leven wil beslissen. Dueñas schreef een overweldigende, kleurrijke roman met alles erop en eraan, over een jonge vrouw die in haar turbulente bestaan haar rug recht hield en een markante persoonlijkheid werd. Opvallend is de uiterst zorgvuldige vertaling: de foutloze zinnen lopen gesmeerd en dat een kleine 600 bladzijden lang!

Ellen de Jong   2014