Campertt, Remco 2013

Unieke samenwerking in: ‘De ziel krijgt voeten’

‘de ziel krijgt voeten/aarzelt ademt wacht/spant spieren voor de aanloop/stijgt ontstijgt’: dichtregels van Remco Campert die samen met zijn dochter Cleo, die de foto’s maakte, het boek ‘De ziel krijgt voeten’, inhoud gaf. En hoe! De samenwerking tussen hen verliep naadloos, getuige het resultaat. De foto’s in het door De Bezige Bij zorgvuldig uitgegeven boek laten beeltenissen van allerhande kunstenaars zien: muzikanten, filmmakers, beeldend kunstenaars, fotografen, producenten en last but nog least van dichters en schrijvers. Cleo koos ervoor hen, wars van geposeerdheid, vast te leggen, al dan niet in kleur, in een dagelijkse sfeer. De uitspraak voorin het boek ‘alles is hier beeld en taal/en beeld van taal’ geeft hun, hechte, samenwerking weer. Ze geven ons een blik in het bevlogen kunstenaarsleven zowel uit vroegere tijden als uit het hier en nu.  Beider vriend, Kees van Kooten, portretteerde Cleo, uitbundig lachend. Op de voorgrond een paar glazen met witte wijn, halfvol, met ernaast een glazen schaal met wat taartsoorten. Uitgestald op een tafel gedekt met een roodwit geblokt tafelkleed. Van Kooten komt goed uit tegen de decoratieve achtergrond: een rijk gevulde boekenkast. Naast Van Kooten twee vrouwen in een onderonsje. Naar mijn bescheiden mening voegt het stel niets toe. Later zien we Van Kooten opnieuw, dit keer alleen in beeld. In de keuken, zorgvuldig en uiterst geconcentreerd, alsof zijn leven ervan afhangt, giet hij melk uit een kannetje in een kopje. Op het schoteltje liggen drié suikerklontjes! Van Kootens nonchalante, paarse overhemd doet het goed en vormt een geraffineerd contrast met de kleurige theedoeken die achter hem aan haakjes hangen. Ontroerend is de foto van vader Remco zittend op een bank voor het raam. Het zachte licht valt precies goed op zijn gezicht. Hij is in gedachten verzonken, peinzend is zijn naar binnen gerichte blik, zou hij aan een nieuw te maken vers denken? En dan: Ellen ten Damme, veelzijdig artieste. In een knalgele robe, is ze wat  afwezig bezig met het in of uitpakken van haar viool en andere attributen. Het koren blauwe koffertje doet gewillig dienst. Cleo heeft niet alleen een zuiver gevoel voor de setting, maar ook zicht op de onderlinge verhoudingen van kleuren. De foto van Campert samen met Simon Vinkenoog spreekt boekdelen. Vervlogen, heftige tijden die ze samen deelden doemen op. Bladerend in het boek lees ik de dichtregels: ‘alleen de kunst is houdbaar/ruikt nog vers/de wereld gaat open/vlak om de hoek’, en: ‘we waren jong als de muziek/even bestonden we voor eeuwig.’ Toepasselijker kan het niet. ‘aan mijn vrienden de schilders/voel ik me het meest verwant’, schrijft Campert ruim over de helft van het boek en vervolgt, ‘wat ze schouwen in een gezicht/een lichaam een landschap/kleur die pokert met een vorm/de rauwe vlek van het rode oker/blijkt een luie dij in het licht/van het voltooide schilderij.’ Campert ten voeten uit.

Ellen de Jong     2013