O'Farrell, Maggie 2012

'Voorbij de liefde’: meeslepende roman

Alice Raikes neemt ‘op de dag dat ze zou proberen zelfmoord te plegen’ de trein van Edinburgh om er haar zusjes Beth en Kirsty te ontmoeten. Volkomen onverwacht. ‘Maar ineens deed ze heel vreemd en zei dat ze weg moest. En toen is ze gewoon op de trein gestapt en weggegaan’, aldus het relaas van een van Alice’s zusjes in ‘Voorbij de liefde’ van Maggie ‘O Farrell. Er is alle reden toe dat Alice hals over kop vertrekt. In de stationsrestauratie zag ze ineens iets dat haar totaal van streek maakte: ‘ze zag iets wat zo vreemd en onverwacht en misselijkmakend was dat het leek alsof ze in de spiegel had gekeken en tot de ontdekking was gekomen dat haar gezicht niet het gezicht was dat ze meende te hebben. Alice keek, en in haar ogen was het of alles wat ze had achtergelaten werd ondergraven. En alles wat al verdwenen was. Ze keek nog eens en toen nog eens. Ze was zeker van haar zaak, maar wilde dat niet zijn.’ Dezelfde avond ligt ze in coma, nadat ze aangereden is door een auto, in een ziekenhuis in Londen. Was het wel een ongeluk en wat maakte haar zo van streek? ‘O Farrell windt er heel wat doekjes om voor we er antwoord op krijgen. Ze beschrijft Alice’s jeugd die verre van rooskleurig was. Ze voelde zich altijd het buitenbeentje in het gezin. Ze zag er ook anders uit dan haar zussen. Ze had donker haar en donkere ogen en ze lag vaak in de clinch met haar dominante moeder. Überhaubt was ze vaak in de contramine met haar directe omgeving. Tot ze journalist John Friedmann tegenkomt die voor de Literatuurstichting, waar Alice met plezier voor werkt, een artikel, in de vorm van een interview met haar, wil schrijven. Ze zijn aan elkaar gewaagd toch loopt het gesprek stroef. Later worden ze verliefd op elkaar en niet zo’n beetje ook. ‘O Farrell munt uit in het beschrijven van erotische en amoureuze gevoelens die aan duidelijkheid niets te wensen over laten: ‘Ze begeert hem, ze begeert hem zo hevig dat het haar een fysieke, prikkelende pijn van verlangen geeft. Ze wil hem hier, meteen hierop deze schemerige overloop met alleen het licht van de huiskamer beneden, en ze wil hem nu. Hij knoopt haar blouse los en buigt zijn hoofd om haar keel en borst te kussen.’ En: ‘Ze wil tijd opschrokken, razendsnel dagen en weken en jaren met hem beleven, zodat ze alles nu meteen kunnen doen. Maar tegelijkertijd wil ze de tijd bevriezen: ze weet genoeg over liefde om op haar hoede te zijn voor het bijbehorende dilemma: dat er geen liefde zonder verdriet bestaat, dat je nooit van iemand kunt houden zonder een vleugje angst over hoe het zou kunnen eindigen.’ De spanning zit er goed in en ‘O Farrell maakt het o, zo voelbaar dat het niet goed kán gaan: ‘Ik hield meer van hem dan van al het andere dat ik ooit had gekend. Hoe had ik moeten weten dat hij een geschenk was dat ik niet kon houden?’ John is Joods en dat zorgt voor de nodige complicaties want zijn vader accepteert niet dat hij een verhouding heeft met een niet Joodse vrouw. Toch kiest hij voor haar maar het noodlot slaat toe…Terwijl ze in coma ligt, op de grens tussen leven en dood, spelen flarden van ingrijpende herinneringen door haar heen: haar ingewikkelde jeugd, het geheim van haar moeder waar ze achter kwam, maar vooral de dood van haar innig geliefde John die ze niet te boven kwam.  ‘Wat kan ik vertellen over de tijd die we in elkaars leven doorbrachten? Dat we gelukkig waren. Dat we nauwelijks tijd gescheiden van elkaar doorbrachten. Dat ik vluchtig weleens het duizelingwekkende gevoel had dat ik boven mezelf uitsteeg en een ander mens zo goed kende dat ik daadwerkelijk begreep hoe het zou voelen om die ander te zijn.’ Hoe ‘O Farrell de verschillende lagen in de roman tot één ongelooflijk levensecht en schrijnend verhaal smeedde is ronduit  van grote klasse. Op de omslag van het boek verwoordt Esther Freud, zelf een talentvol auteur: ‘Ik was zo gegrepen door het boek dat ik me ziek heb gemeld om het te kunnen uitlezen.’ Ik hoefde me niet ziek te melden, kon de tijd nemen en liet me in één ruk meeslepen door ‘O Farrells overrompelende schrijfkunst.

Ellen de Jong
‘Voorbij de liefde’
Auteur: Maggie ‘O Farrell
Vertaling: Anneke Bok
Uitgave: Artemis & co
ISBN 9 789047 202769