Siebelink, Jan, 2012

‘Oscar’ van Jan Siebelink: onthutsend drieluik


Siebelink kiest voor zijn roman ‘Oscar’ van 125 bladzijden drie figuren waar alles om draait. Oscar en Id, beiden leraren aan het Haags gymnasium en Esmée, de onweerstaanbaar aantrekkelijke vrouw die ook op het gymnasium lesgeeft en op wie Oscar hartstochtelijk verliefd wordt. Oscar en Id zijn aanvankelijk vrienden al zijn ze heel verschillend. Id is populair bij zijn leerlingen en collega’s en dat is Oscar bepaald niet. Hij kan zich met moeite handhaven in het schoolse milieu. Wel boekt hij succes bij Esmée die op zijn avances ingaat. Ze krijgen een innige relatie. Helaas is Oscar getrouwd en heeft niet de moed zijn echtgenote voor Esmée te verlaten al is hij bezeten van liefde voor haar. Zijn lafheid heeft grote gevolgen: Id pikt haar in en trouwt zelfs met haar. Dit alles speelt in de jaren voor de Tweede Wereldoorlog. Siebelink laat Oscar en Id samen in de oorlog een geheime missie uitvoeren: ze vertrekken in 1940 vanuit Zeeuws-Vlaanderen naar Duinkerken met een legergroene Citroën. Ze moeten tassen met een paar miljoen gulden vanuit Duinkerken naar Engeland verschepen, en wel naar Londen. Ze komen niet verder dan Duinkerken waar ze terechtkomen in een slagveld vol beschietingen. Tijdens de reis is Oscar degene die in precaire situaties stand houdt, doortastend en moedig is. Id daarentegen is lafhartig en bang voor wat hem aan oorlogsgeweld te wachten staat. Hij wil het liefst naar zijn veilige huis waar Esmée op hem wacht. De reis loopt uit op een drama dat de lezer niet ziet aankomen en dat Siebelink ingenieus in scène heeft gezet; met een spanning die te snijden is. Oscar gaat na de oorlog Esmée condoleren met de dood van haar man. Ze wil samen met hem de reis van destijds in 1940, opnieuw maken. Siebelink schrijft: ‘Oscar en Esmée vertrokken met z’n tweeën, die ochtend van de drieëntwintigste augustus, uit Den Haag, richting Middelburg, dat wil zeggen met z’n drieën, twee levenden en een dode. Via die dode vriend, via die nevelige realiteit, wilde hij zijn voormalige geliefde weer bereiken.’ Oscar is nog steeds verliefd op haar en hoopt haar opnieuw te kunnen veroveren. Tijdens de tocht overdenkt hij of ze vermoedt wat er zich destijds in Duinkerken heeft afgespeeld. Iets wat zijn leven voor altijd heeft getekend. En hij vraagt zich af of zij nog wat voor hem voelt: ‘Raadde Esmée zijn gedachten? Had ze op de een of andere manier een flauwe notie van wat er gebeurd zou kunnen zijn? Zou ze ook aanvoelen dat hij haar de volledige waarheid wilde vertellen?’ Stap voor stap neemt scherpschutter Siebelink de lezer mee naar de onvoorziene ontknoping zoals het een bekwame schrijver betaamt, en laat die verbijsterd achter over zoveel spitsvondigheid.

Ellen de Jong

‘Oscar’
Auteur: Jan Siebelink
Uitgave: De Bezige Bij
ISBN: 9 789023 467342