Kimpen, Geert 2011



‘Rachel of het mysterie van de liefde’: bestseller van Geert Kimpen


 


Auteur Geert Kimpen (Antwerpen,1965) schreef na zijn internationale bestseller ‘De kabbalist’ een tweede succesroman ‘De geheime Newton’. Zijn nieuwe bestseller ‘Rachel of het mysterie van de liefde’, uitgeverij De Arbeiderspers, was nog geen week uit of het stond al op nummer 1 in de Libris Top Tien. Toen ik aan dit liefdesverhaal begon – waarin Rachel, de dochter van Michael, een joodse wijnhandelaar in Praag – op zoek is naar het mysterie van de liefde en dus vooral eerst naar zichzelf, liet het me vanaf de eerste bladzijde niet meer los. Kimpen in zijn verantwoording: ‘Rachel of het mysterie van de liefde’ is een vrije bewerking van een aantal verhalen en legenden rond de zestiende-eeuwse rabbi Loew (1525 -1609). Een kabbalistische rabbi die vooral bekend werd vanwege de golem die hij gecreëerd zou hebben om zijn volk te beschermen tegen de katholieke vijandigheid in Praag. De Pragenaren waren er immers van overtuigd dat de joden ieder jaar rond Pesach een christelijk kind afslachtten om zijn bloed te gebruiken voor de bereiding van hun ongezuurd brood. Het is niet zeker of priester Thaddeus werkelijk geleefd heeft, of dat hij in de verhalen de verpersoonlijking werd van de ‘katholieke haat’. De verhalen werden eeuwenlang mondeling overgeleverd.’ Het boek is opgedragen aan Zonneke, de dochter van Geert Kimpen en zijn vrouw Christine Pannebakker, eveneens auteur en bekend van onder meer ‘Vrouwenpower’: ‘Voor Zonneke/, En haar zielsverwant/ Wie hij of zij ook is…’ Het citaat voorin het boek van Antoine de Saint-Exupéry verwoordt in een paar regels precies dat waar het in ‘Rachel of het mysterie van de liefde’ omdraait: ‘De ervaring leert ons dat liefde niet bestaat uit het naar elkaar kijken van twee mensen. Maar uit het samen in dezelfde richting kijken.’ Tijdens zijn lezingen door het hele land blijkt deze uitspraak een van Kimpens stokpaardjes.


 


Verhaal


 


‘Als die zondagochtend niet Oscar, maar een andere jongen, uitverkoren was geweest als misdienaar, was het dan allemaal anders gelopen? Als Thaddeus het die week niet zo druk had met kerkvergaderingen, het werken aan zijn boek en begrafenissen, zou het dan ook anders zijn gegaan?’ Zo begint het boek, en vervolgt Kimpen: ‘Niemand van de betrokkenen had kunnen vermoeden dat het breken van het kruikje in de sacristie zou leiden tot al die tumult rondom een jonge vrouw, net zeventien, die enkele honderden meters verderop niets vermoedend met een stofdoek de toonbank schoonveegde.’ In het kort komt het in het boek hierop neer: Rachel is een jonge, mooie vrouw die in de ban komt van Thaddeus, een priester van middelbare leeftijd, vol valse bedoelingen waar zij pas na lange tijd van tumultueuze ervaringen, achter komt. Rachels moeder is in het kraambed gestorven en haar vader eist zijn dochter na dit droevige verlies, geheel voor zich op. Tot Rachel dat niet langer kan verdragen en haar vader verlaat omdat hij teveel van haar houdt. Ze vlucht het huis uit om haar liefje Betzalel in het geheim bij het Sol Invictus te ontmoeten. Hij komt echter niet opdagen, later komt ze erachter waarom. Vervolgens komt ze in de armen van de priester terecht die op een sluwe manier op haar inpraat om haar ervan te overtuigen dat ze het joodse geloof overboord moet gooien. En Thaddeus is er niet alleen op uit haar geloof maar ook haar zuivere ziel te vernietigen en om dat voor elkaar te krijgen heeft hij een duivels plan met haar…Niets vermoedend en vol overgave hangt Rachel aan zijn lippen. Zelfs als hij haar aan graaf Ladislaus wil koppelen: ‘Nu moest hij als een wijnboer die de vaten in de kelder opsloeg, zorgvuldig de liefde tussen deze twee mensen laten rijpen. Nu niets forceren. Rustig de natuur haar werk laten doen.’ Rachel gaat zo ver in haar bewondering voor Thaddeus’ plannen dat haar jeugdliefde Betzalel geen eerste plaats meer in haar hart inneemt. Voor graaf Ladislaus die ook onder invloed van de priester staat en vele vrouwen heeft bemind om het mysterie van de liefde te doorgronden, is Rachel de ideale vrouw. Ze laat zich meeslepen door hem en hij laat haar de liefde op een heel magische manier beleven waardoor ze totaal overrompeld wordt. Intussen doet Thaddeus zijn werk en maakt Kimpen zijn verhaal steeds spannender als hij schrijft: ‘Het verhaal dat zou onthullen waarom hij zo’n bijzondere aandacht voor haar had. Wat hij van haar verwachtte. Hoe hij haar wereldberoemd en onsterfelijk zou maken.’ Als de kleine Oscar wel heel walgelijk toegetakeld en morsdood gevonden wordt in een donkere kelder en er een felle strijd ontbrandt tussen de joden en de katholieken raken de gebeurtenissen in een stroomversnelling. Buiten adem las ik de ene na de andere bladzijde om zo snel mogelijk bij de ontrafeling van het zorgvuldig en meesterlijk opgebouwde verhaal te komen. Toen ik op bladzijde 222 was aangeland - waar Thaddeus tegen Rachel zei: ‘God onthulde mij dat de ziel van de Messias in een aardse vrouw herboren zou worden.’ In jou Rachel.’- was ik Kimpen dankbaar dat hij steeds iets meer van het tipje van de sluier oplichtte. Daarna worden er geleidelijk aan meer dingen die het licht niet kunnen verdragen duidelijk, al houdt Kimpen de spanning er terdege in. Rachel ontmoet beeldend kunstenaar Spranger die voor haar een openbaring is: ‘Hij herinnerde haar aan wie ze werkelijk was. In hem leek ze thuis te komen. Ze praatte met hem over kunst alsof ze haar hele leven nooit anders gedaan had. Ze begreep niet alleen wat hij zei, maar ze vulde het aan. In hem herkende ze de roep van haar ziel naar de wereld van het beeld, die haar zoveel dieper raakte dan het woord. De kunst was een middel om vat te krijgen op het mysterie van het leven, het mysterie van de liefde. Het onzegbare kreeg door de kunst een gezicht.’ Spranger zelf valt van de ene verbazing in de andere als blijkt dat Rachel een aangeboren talent voor de schilderkunst heeft.


‘Ik heb niet alleen mijn zielsverwant gevonden,’ prevelde hij, ‘niet alleen mijn muze, niet alleen de vrouw die alle duivels in mij wakker maakt, maar misschien ook wel mijn leerling. Mijn god, wie had ooit kunnen denken dat zij een vrouw zou zijn. Dit heb ik nog nooit meegemaakt.’ Uiteindelijk wint dus de liefde het van, in dit geval, het katholieke kwaad. Rabbi Loew en zijn vrouw Perle, de ouders van Betzalel, spelen daarbij in dit verband een grote rol. Ik heb in geen tijden zo’n overweldigend goed boek, ook qua stijl van schrijven, gelezen. In het verhaal spelen een groot aantal personages hun rol die zoveel verschillende, al dan niet goede, kanten hebben. Niets menselijks is Kimpen vreemd! Om die reden is: ‘Rachel of het mysterie van de liefde’ ook zo geloofwaardig.


 


 


Ellen de Jong