Mercier, Pascal

'Lea' van Pascal Mercier

Na de opzienbarende roman 'Nachttrein naar Lissabon' publiceerde Pascal Mercier: 'Lea', uitgave Wereldbibliotheek, vertaling Hans Driessen en Marion Hardoar. Chirurg Adrian Herzog en biocyberneticus Martijn van Vliet ontmoeten elkaar op een 'heldere, winderige ochtend in de Provence.' Op het terras van een café in Saint-Rémy. Ze komen beiden uit Bern en besluiten samen terug te reizen. Van Vliet vertelt Herzog zijn verhaal. 'Het zou een treurig verhaal zijn, een verhaal dat pijn deed. Ik had het gevoel het niet aan te kunnen. Ik had al genoeg met mezelf te stellen.'
Van Vliets vrouw Cécile is overleden en zijn achtjarige dochter Lea en hij blijven eenzaam achter. 'Vanaf die dag, toen ze afscheid nam van het stille gezicht van haar moeder, had Lea niet meer gehuild. De tranen waren op.'
Op een dag hoort Lea ergens uit een stationshal de klanken van een viool. Haar vader en zij wilden net de roltrap opgaan die naar beneden de stationshal ingaat: 'Écoute!' zei ze, toen ik naar haar toeliep. Ze zei het met dezelfde intonatie als Cécile, die dit verzoek ook altijd in het Frans had geuit, zelfs al spraken we voor de rest Duits.' Vervolgens schrijft Mercier: 'Aarzelend liet ik me door haar de roltrap optrekken, en nu gleden we, eigenlijk tegen mijn wil, naar beneden, de stationshal van Bern in. Hoe vaak heb ik me niet afgevraagd hoe het mijn dochter was vergaan als ik dat niet had gedaan! Als het toeval ons deze klanken niet had toegespeeld!' Lea raakt op slag in trance als ze de vioolspelende vrouw, Loyola, ziet en hoort. Deze magische violiste betoverde haar en 'de wens dat het zou doorgaan, voor altijd zou doorgaan, was zo sterk dat ze ook niet ontwaakte toen een haastige reiziger tegen haar aanbotste. Mijn dochter verloor zichzelf in dat station!' Het verhaal gaat verder: Lea neemt vioolles bij Marie Pasteur. Ze blijkt veel talent te hebben en er volgen dan ook succesvolle optredens. Tot het moment waarop het fout gaat. Tijdens een van haar concerten speelt Lea een loopje teveel. 'Het voorval betekende een eerste, haarfijne scheur in Lea's zelfvertrouwen.' Na het mislopen van een eerste prijs stort Lea in en ontspoort. Maar dan is er David Lévy die zich over haar ontfermt en haar weer zelfvertrouwen geeft. Ze gaat opnieuw spelen en hoe! Helaas loopt de relatie tragisch af. Vervolgens voert Mercier op onnavolgbare wijze een aantal dramatische gebeurtenissen op met verstrekkende gevolgen, die leiden naar een hartverscheurend einde van de getalenteerde maar intussen waanzinnig geworden Lea. De vader staat machteloos tegenover zijn dochter, zelfs als hij een misdaad begaat om haar te redden. Allemaal tevergeefs. Mercier schildert een weergaloos portret van de vader en de dochter en hun wonderlijke relatie. Maar ook van Herzog die niet alleen toehoorder is maar wiens levensloop, eveneens vol tragedies, op een subtiele manier belicht wordt. Mercier heeft niet alleen een boeiend en bijzonder verhaal geschreven, tevens confronteert hij de lezer met vragen als: Wat weten wij eigenlijk van elkaar af en in hoeverre zijn we in staat ons leven zelf te sturen? Ook om die reden hield ik het boek na lezing onder handbereik om al bladerend ergens een antwoord te vinden op deze essentiële levensvragen, terwijl ik weet dat ook Mercier het antwoord daarop schuldig blijft, maar toch…

Ellen de Jong