Gilbert, Elisabeth

Roman van Elizabeth Gilbert

Een dertigjarige vrouw op zoek naar zichzelf. Ze is getrouwd met een aimabele man en in materieel opzicht heeft ze ook niets te klagen. Toch is er iets heel erg mis: 'Waarom voelde ik me zo verpletterd door mijn plichten, en was ik het zo zat om de voornaaste kostwinner, huishoudster, sociale planner, hondenuitlater, echtgenote en toekomstige moeder te zijn, en tussendoor, ergens in een paar gestolen momentjes, ook nog een schrijfster…?' En: 'Ik wilde niets en niemand kapotmaken. Ik wilde gewoon stilletjes de achterdeur uitglippen, zonder trammelant of consequenties, en dan net zo lang door blijven rennen tot ik Groenland had bereikt. Wat er gebeurde was dat ik begon te bidden. Je weet wel, tot God,' noteert Elizabeth Gilbert in haar boek 'Eten, bidden, beminnen', uitgave Cargo, De Bezige Bij, vertaling Martine Jellema. Haar huwelijk loopt stuk, een verschrikkelijke scheiding volgt en vervolgens mislukt een hartstochtelijke verhouding. Daarna gaat Gilbert op zoek naar het waarachtige geluk. In Italië wilde ze de kunst van het genieten bestuderen, in India de kunst van de spiritualiteit, en in Indonesië de kunst van het in balans brengen van die twee. 'Pas later, toen ik eenmaal voor mezelf had toegegeven dat dit mijn droom was, merkte ik dat alle drie de namen van die landen met een i beginnen - en 'i' betekent natuurlijk 'ik'. Dat leek me een tamelijk gunstig teken voor een reis die erop gericht was mezelf te ontdekken.' In Indonesië wordt ze tenslotte leerling van een medicijnman en vindt ze haar nieuwe, grote Braziliaanse liefde. Maar voor het zover is komt Gilbert na heel wat omzwervingen tot spirituele ontdekkingen. 'We hebben niet door dat we een goddelijke aard in ons meedragen. Totdat je dit feit erkent, zeggen de yogi's, zul je altijd wanhopig zijn - een idee dat mooi wordt weergegeven in het volgende getergde zinnetje van de Griekse stoïcijnse filosoof Epictetus: 'Arme stumper, je draagt God in je en je weet het niet eens.' Vervolgens schrijft Gilbert: 'Yoga is de inspanning om je eigen goddelijkheid persoonlijk te ervaren en die ervaring vervolgens voor altijd vast te houden. Bij yoga draait het erom dat je jezelf onder controle krijgt en dat je een welgemeende poging waagt om je aandacht los te weken van je eindeloze gepieker over het verleden en je voortdurende zorgen om de toekomst, zodat je in plaats daarvan een plek van eeuwige tegenwoordigheid kunt vinden vanwaar je vol kalmte jezelf en je omgeving kunt bezien.'
Gilbert schrijft onderhoudend, eerlijk en doordracht. In een van haar laatste passages concludeert ze: 'Ik denk aan de vrouw die ik de laatste tijd ben geworden, aan het leven dat ik nu leid, aan hoe graag ik altijd al deze persoon heb willen zijn en dit leven heb willen leiden, bevrijd van de farce van doen alsof ik iemand anders ben dan ik ben.'
Zoek en Gij zult vinden is de boodschap.

Ellen de Jong