Koningsbruggen, Maria van

In Galerie de Steenlinde in Soest:
Tentoonstelling 'Penningen van toen en nu'
Tevens werken op papier van Maria van Koningsbruggen:
'Vanuit de realiteit filter ik het beeld'

2008

Maria van Koningsbruggen (1949) volgde de Bouman Academie en nam les bij verschillende kunstschilders. Haar inspiratiebron is voornamelijk het polderlandschap en de glooiende akkers in Frankrijk. Haar werk komt voort uit het noteren van de patronen in de velden. De vertaling hiervan naar een eigen beeld resulteert in een stijl die een abstracte vertaling is van de werkelijkheid.
Maria was altijd graag met haar handen bezig: tekenen, knutselen, figuurzagen, poppenmaken, je noemt het op.
Van huis uit leerde ze ook veel naar kunst te kijken. Wat waren haar onderwerpen? 'Wat ik maar tegen kwam interesseerde me, dus ik maakte ook geen keuze. Er waren ook veel mensen die ik vastlegde, landschappen vond ik heel moeilijk terwijl die nu mijn hoofdthema zijn. Ik vond een landschap altijd zo veel en zo massaal ,' Maria maakt een wijds gebaar, 'en ik kon zo slecht kiezen uit al dat moois wat je zag en dat heb ik in de loop der jaren wel geleerd. Het probleem is, en misschien klinkt het arrogant, als je veel kan en ik kan veel, wordt de keuze steeds lastiger.'
Maria koos tenslotte voor het landschap dat ze vormgaf met olieverf op linnen, maar ook veel op papier.
'Studies zijn overigens altijd op papier, meestal met gemengde technieken als potlood, houtskool, acryl, krijt, ik doe veel door elkaar. Dat vind ik heerlijk, om met al die verschillende materialen te knéden, zo voel ik dat, op papier. Na die studies maak je er een beeld van in je hoofd en dat zet je uiteindelijk op je doek.
In de galerie exposeer ik met werken op papier, in zwart-wit. Hoewel ik het liefst met olieverf op linnen werk is het wel weer zo dat ik daarin potlood, houtskool en krijt gebruik. Dus ik combineer altijd allerlei materialen.'
Over haar stijl zegt Maria: 'Ik ga uit van de werkelijkheid. Ik vind het woord abstract beladen, want wat houdt dat in? In het woordenboek staat dat het iets is zonder idee in je hoofd. Dat geldt niet voor mij. Vanuit de realiteit filter ik het beeld. Je maakt er een eigen verhaal van. Ik zie het lijnenspel in de polders en in de Franse glooiingen en ik zie hoe de boeren de akkers bewerken en dat fascineert me het meest: wat die boeren met dat land doen. Het lijnenspel in het landschap, voornamelijk in de akkers, vind ik het spannendste', verduidelijkt Maria.
Ze gaat al jaren met een vaste groep een of twee maal per jaar naar de Franse Ardennen.
'Het gekke is dat ik daar nu al zo vaak geweest ben en dat ik het landschap altijd weer anders zie. Het licht, het blad aan de boom is nooit hetzelfde, de boeren hebben weer een bos gekapt waardoor je ineens over een vlakte uitkijkt. In het begin ben ik hevig met de bomen en de koeien in de weer geweest, en nu ben ik alleen maar met die akkers bezig. Met de maïsvelden deed ik in de maand september veel; voor die tijd zag ik die maïs niet eens, of het stond er niet of ik zag het niet en dan ineens valt het je op en ga je ermee aan het werk.' Maria is even stil, ze kijkt langs me heen haar tuin in, ze ziet vast de golvende velden voor zich.
In de kamer waar we zitten hangt een groot doek, in zwart, witte tinten, aan de muur. 'Ik gebruikte olieverf maar ik heb er met houtskool in zitten werken.' Het is voor Maria altijd een akker, een bewerkte akker of een maïsveld. Van titels houdt ze niet. Ze heeft tegenwoordig weinig kleur in haar werk, 'op de een of andere manier heb ik veel kleur losgelaten en zitten felle kleuren me eigenlijk in de weg. Ik heb ze niet nodig, het gaat me om de tekening.'
Voor ons op de tafel ligt een werkstuk dat ze van papier maakte, in grijze plooien, vakkundig aangebracht, schikte Maria dit tot een, bewerkte, akker. 'Het is van Japans papier dat ik met acryl kneedde waardoor het hard werd.'
Later in haar atelier zie ik meer werk. Een doek gevuld met bundeltjes gras, een berm waar de wind doorheen waaide. Een ander laat het wolkenspel dat over een akker speelt, zien. Maria wisselde donker en licht geraffineerd met elkaar af: een flitsend effect.

Teksten

Af en toe verwerkt Maria teksten in de tekeningen van haar maïsvelden en de akkers. Die laat ze ook op de expositie zien. Een voorbeeld hiervan is een afbeelding, achter glas, van een schrander kijkend hondje voorzien van een speelse, in houtskool geschreven, tekst die steeds herhaald wordt. Maria leest met welluidende stem voor: 'Ga ik wandelen met de hond, de hond met mij, zie de weiden en de sloten, zie de vogels, zij zien mij, voel de wind, waait mijn haar, de wind voelt mij.' Bij een maïsveld noteerde ze: 'Heel, heel stil, de wind volgt mijn voetstap en de maïs fluistert zijn verhaal.' En voegt ze eraan toe: 'Want als je langs maïs loopt fluistert die altijd.'

Ellen de Jong

Lindenlaan 1
Van 19 januari t/m 29 maart
www.steenlinde.nl
www.mariavankoningsbruggen.nl