Hoogstraten, Wim

In Galerie & Beeldentuin Laerken, Bent 2 in Hazerswoude-dorp zal van
3 november tot 28 januari een tentoonstelling zijn over nieuwe realisten.

Een mooi vervreemdend effect vind ik spannend


Wim Hoogstraten (Leiden 1943) is een van de nieuwe realisten. Hij werkte na zijn opleiding aan de Haagse Academie voor Beeldende Kunsten vele jaren als illustrator. Hij heeft aan diverse schoolboeken meegewerkt. In 1986 werd een kalender met door hem gemaakte aquarellen over sport bekroond door het vakblad De Graficus. Vanaf begin jaren '90 heeft Hoogstraten zich meer ontwikkeld als schilder. Zijn stijl is figuratief maar verliest zich niet in onnodige details. In zijn vrije werk, met mensen of door mensen gemaakte bouwsels in lege landschappen, streeft hij naar evenwicht en verstilling. De in opdracht gemaakte portretten nemen in zijn oeuvre een aparte plaats in.
Hij werkt altijd met acryl.


Wim heeft een rustiek pandje in de Leidse binnenstad. Onder aan de trap hangt een geestig portret van twee vrolijke travestieten in een bizarre outfit. Voor hem blijkt dit onderwerp een kolfje naar zijn hand te zijn. In zijn atelier zag ik weer een stel, uiterst opvallend in hun soort. Hij was ze in New York op een festival tegengekomen. Tevens afbeeldingen van travestieten die je aan de muur ziet hangen in een stijlvol gebouwd New Yorks huis.

Leegte

Hoogstraten schilderde veel aquarellen met sportfiguren, mensen die opgingen in hun spel. Samen met een galerie in Amsterdam maakte hij er offset-litho's van in gelimiteerde oplages en dat was heel succesvol. Wim:
"Ik vond het een tijd leuk om te doen, maar als ze uitverkocht waren en dat waren ze snel, vroeg de galeriehouder: ik wil weer voetbal en tennis hebben, en daar kreeg ik op den duur genoeg van, om telkens aan dat verzoek te moeten voldoen. In die tijd maakte ik altijd al portretten, maar ging dat toen meer en meer doen, in opdracht wel te verstaan. De sport heb ik toen laten zitten en tussen de portretten door deed ik vrij werk. Wat gek genoeg vaak zonder mensen was. Ik kan goed mensen schilderen maar in mijn vrije werk laat ik ze nogal eens weg. Daar zijn die travestieten trouwens een uitzondering op, maar verder zie je hier 'lege' schilderijen."

Van sportaquarellen naar leegte

"Toen ik nog opging in die aquarellen vond ik het belangrijk dat je een soort beweging vastlegde die karakteristiek voor het onderwerp was. Later kreeg ik de behoefte om juist hele 'stilstaande' dingen te maken, zonder enige beweging.
Als je kijkt naar deze oude New Yorkse gevels, met een vorm van verval waar ik veel van houd, met die lichtval door die brandtrappen, dan zie je wat ik bedoel.
En in dat schilderij met die ramen, 'Luchtladder' heet dat, heb ik ervoor gekozen om de ramen er niet in te schilderen zodat je de lucht erdoor heen ziet. Dat geeft naar mijn gevoel een mooi vervreemdend effect zonder echt bizar te zijn en dat is wat ik spannend vind. Dit schilderij wat op de ezel staat is ook een afbeelding van een huis dat in een straat in Soho in New York staat, maar die straat schilderde ik niet, wel het huis en dat plaatste ik op een plek, in dit geval temidden van een strand, teneinde een vervreemdend effect te krijgen. Ik neem ter plekke foto's van die onderwerpen, als technisch hulpmiddel voor mijn composities die een eigen leven gaan leiden. Het zijn niet meer dan referentiemodellen, maar wel nuttig."

Ik zie in dat pand weer afbeeldingen van travestieten, wat heb je daarmee?

"Zelf niet zoveel, maar wel dat ik het prachtige vervreemdende figuren vind en dat schilderij daar heet 'Best Friends'. Wat veel schilders doen is de mensen vervormen tot iets wat jij wil om zo een eigen kleur aan het schilderij te geven, maar hier heb je te maken met mensen die dat zelf al doen, ik zal niet zeggen die zichzelf vervormd hebben, maar zich vervreemd hebben van hoe ze er eigenlijk uit zien. Dat is intrigerend en dat heb ik geprobeerd te laten zien. Het was een tweetal dat me opviel toen ik in New York was; ik besloot er een portret ervan te maken alsof ze in een studio staan, niet met New York erachter, gewoon in een lege ruimte.
Ik wilde er eerst een serie van maken maar zag daar van af omdat veel van die mensen die ik tegenkwam, ik wil namelijk geen mensen verzinnen, naar mijn gevoel een te hoog Holiday-On-Ice gehalte hadden, overal teveel veren en zo en dan krijg je een showbizz sfeer die ik niet wilde. Mijn figuren stralen geen glamour uit, ze zijn wonderlijk en brengen mensen ook aan het twijfelen: zijn het mannen of vrouwen.
En dat heeft ook weer met dat vervreemdende te maken."


Combinatie

Mijn volgende schilderijen hebben ook met architectuur te maken, maar ik wil dat combineren met landschappen. Ik heb voor Naturalis, het natuurhistorisch museum hier in Leiden, dertig prehistorische landschappen geschilderd en daar zitten landschappen bij met stenen, en een toendra-achtige vegetatie, een beetje van die verloren landschappen, en die wil ik integreren met iets van architectuur. Toen ik een paar weken geleden door Noorwegen reisde zag ik wat dingen die in prehistorische landschappen heel belangijke elementen waren, een moeilijke vegetatie met stenen en gekleurde mossen bijvoorbeeld, waar ik wat mee kan doen. Maar ik wil ook niet zover gaan als een landschapsschilder die zegt: ik ga de IJsseloevers of een fjord schilderen. Ik wil elementen die ik vind combineren met een ander element en dat is dan architectuur. Als het goed gaat zal me dat blijven inspireren. Als ik er niet genoeg uit haal is het op, ik ben niet iemand die een bepaald, ook een eventueel succesvol thema, wil uitmelken."

Ellen de Jong