Elst, Walter


Stillevenschilder Walter Elst exposeert in Slot Zeist

'Ik heb het meest voldoening van mijn werk als ik de realiteit zo dicht mogelijk benader'


In samenwerking met Galerie Utrecht is een tentoonstelling van de Belgische kunstschilder Walter Elst (Antwerpen, 1955) georganiseerd. Vanaf het moment dat hij besloot om kunstschilder te worden, hij was toen dertien jaar, volgde hij lessen bij Leon Lommaert, tot aan diens dood in 1978. Elst studeert op aanraden van zijn ouders geneeskunde. In 1982 voltooide hij zijn studie. Toch kiest hij voor het kunstenaarsschap.

Fijnschilderen

Als ik Elst zeg dat hij een prachtig oeuvre heeft opgebouwd reageert hij bescheiden: 'We doen niet anders dan ons best. Dat is onze plicht. En beter kan ik niet. Ik voel me ook echt niet de meester van het stilleven, we zijn allemaal meesters naast elkaar en elk vogeltje zingt zoals het gebekt is.' Hoe is Elst begonnen? 'Mijn eerste leermeester was zelf een landschapschilder en zijn werk fascineerde me. Sowieso hield ik altijd al van de natuur, van haar scheppende schoonheid. Ik wilde daar iets in mijn leven mee doen, met dat gevoel, en uiteindelijk werd ik kunstschilder. Leon Lommaert is de man die mij schoonheid heeft léren zien. Hij zei: kijk, eens, dat is mooi, daarom en daarom. Bovendien opende hij m'n ogen voor wat mooi geschílderd was, zoals bijvoorbeeld de portretten van Rembrandt.'
Wanneer is een schilderij een stilleven? 'Ik houd niet van etiketjes ergens opplakken, of iets in vakjes onderbrengen, maar ik begrijp uw vraag wel, hoor. Maar of het nu een landschap of een stilleven is, voor mij heeft het allemaal te maken met schoonheid. Mijn leermeester bepaalde hoe ik mij ontwikkelde. Hij schilderde eerder op een losse, meer impressionistische manier, en zo begon ik ook. Gaandeweg ben ik andere schilders tegengekomen van wie het werk mij nog meer fascineerde omdat die gedetailleerder schilderden en dat paste beter bij mijn persoonlijkheid. Daarom ben ik de weg, van wat men noemt het fijnschilderen, ingeslagen. Ik wilde dichter bij de natuur schilderen, mijn schilderij diende de realiteit zo dicht mogelijk te benaderen. Ik vind de impressionistische manier nog altijd prachtig, maar het geeft mij meer voldoening als ik het fotografischer afwerk, al is het natuurlijk nooit een foto, het blijft geschilderd en het moet ook geschilderd blijven. Nogmaals, ik heb het meest voldoening van mijn werk als ik de realiteit zo dicht mogelijk benader.'

Mandarijnen



Elst' 'Japanse mandarijntjes', 'Sjalotjes in het ochtendlicht', 'Asperges op Vlaamse wijze', 'De gouden adem van de herfst', 'Kalmthoutse heide', slechts een paar voorbeelden uit zijn rijke collectie, zijn tot in details realistisch uitgewerkt: of het nu de vezeltjes van een vrucht betreft of de plantjes in een landschap. Naar de natuur zoals Elst dat wenst en waarin hij een meester is, één van de. 'Ode aan Helmantel' is een schilderij dat Elst schilderde omdat hij een groot bewonderaar van Helmantel is: 'Als we spreken van een meester is hij er een.'
Elst heeft nogal wat stillevens met mandarijnen geschilderd: 'Japanse mandarijnen', 'Mandarijnen in Middeleeuwse papkom', 'Horizontale mandarijnen', 'Mysterieuze mandarijntjes'. Wat heeft Elst met deze vruchten? 'Dat heeft met een aantal dingen te maken. Allereerst vond ik dat ik ze nooit 100 % naar de natuur geschilderd had, er haperde altijd iets aan. Dat was voor mij de uitdaging het nog eens te doen omdat ik vond dat ik er niet zo goed in was. In een andere compositie weliswaar, maar telkens weer realistischer. Vandaar dat ik dat onderwerp steeds herhaal.'
Waarom zijn mandarijnen moeilijker te schilderen dan bijvoorbeeld appels? 'Als je een mandarijntje bekijkt zie je dat de schil een complexe structuur heeft en als er licht opvalt is het nog moeilijker vast te leggen. Om dat weer te geven is niet eenvoudig. Ik vind dat een van de moeilijkste dingen die ik in mijn carrière ben tegengekomen. Vandaar dat u veel mandarijntjes bij mij zult vinden.' Elst lacht fijntjes.
Is hij ooit tevreden? 'Vanaf het ogenblik dat men denkt: nu kan ik het, is de gedrevenheid voorbij. Dan kan je je werk beter aan de vuilnisman meegeven, dan is het niet meer boeiend, niet meer kleurrijk. Rembrandt heeft ooit gezegd:
Een schilderij is pas af wanneer het beeld op uw doek overeenkomt met het beeld in uw hoofd.'
Elst is even stil, dan zonder enige aarzeling: 'Bij mij is het beeld in mijn hoofd nog altijd mooier dan wat ik er zelf van bak.'

Ellen de Jong
3 maart t/m 3 mei
Slot Zeist, Zinzendorflaan1
www.slotzeist.com