Schrijver, Michiel 2015

'De muze komt uit zee’: Solotentoonstelling Michiel Schrijver in Slot Zeist. “Ik neem de buitenwereld mee naar binnen”

Naar aanleiding van het in deze krant onlangs verschenen persbericht over de expositie had ondergetekende een gesprek met de kunstschilder die als kind al veel schilderde. Hij was toen vier, vijf jaar en: "Ik ben nooit meer gestopt. Het begon met huisje, boompje, beestje en al snel werden het bootjes. Mijn eerste olieverf schilderij maakte ik op mijn tiende jaar en die geur had iets magisch voor me, hoewel ik nu al meer dan twintig jaar met acryl werk." Michiel zat vaak op het water en vond en vindt nog steeds, hoeken van havens aantrekkelijk. "Waar het een beetje stinkt en een beetje ongezellig is. Melancholie, oude schepen, ik denk dan aan Slauerhoff." Ik citeer de bekende dichtregel: Alleen in mijn gedichten kan ik wonen/Nergens anders vond ik onderdak.  "Hij was rusteloos, en dan begrijp ik het goed, maar dat ben ik niet."   
"Later", vertelt Michiel, "werd het schilderen voor mij heel serieus, het is nooit een hobby geweest, toen ik dertien, veertien was, werd het al een deel van mijn zijn. Het was een vanzelfsprekendheid. Op m'n zestiende ben ik met schilderles begonnen bij Beint Mankes en die leerde me groot kijken, het grote gebaar maken. Alles in één keer neerzetten. Daarna volgde ik de kunstacademie waar ik onder meer experimenteerde met abstract schilderen. Voor mij ligt overigens abstract en figuratief dicht bij elkaar. Er zit ook een enorme abstractie in mijn schilderijen." 

Imaginaire reizen

‘Het oog moet blijven reizen’ is je lijfspreuk. En de toeschouwer wordt meegenomen naar een ‘binnenwereld’ waar de mens een ondergeschikte rol speelt in een vaak overweldigende architectuur. Waarom is die architectuur zo belangrijk voor je?
"Dingen overkomen je. Heel veel overkomt je en wat bevalt houd je vast. Reizen heeft er niets mee te maken, ik reis in mijn hoofd, ik reis in mijn atelier. Natuurlijk neem je veel invloeden van buiten af mee, wat ik ook ergens schrijf: ik neem de buitenwereld mee naar binnen. Je slaat vanzelfsprekend veel op van wat je ziet, maar dat hoeft niet ver weg te zijn, het kan van alles zijn wat je oppikt."
Welke rol speelt de mens, en wat wil je dat die uitstraalt?
"Al is de mens bij mij niet altijd aanwezig wellicht is hij toch voelbaar. Ik ben niet zo gefocust op mensen, maar vooral op het decor, en dat zegt meer over mij dan over mijn werk!" De mensen die Michiel schildert zijn nauwelijks zichtbaar en naar mijn idee, zeg ik tegen Michiel, voelen die zich in de wereld die jij geschapen hebt zeer, zeer nietig. "Je hebt het helemaal goed ingevuld. We zitten op de juiste golflengte. Ik vraag me zelf ook af, wat doet degene op dat schip of op dat havenhoofd daar? Of wat heeft die persoon met die figuur daar in het raam te maken?  Ik weet het niet, maar vind het wel leuk om er over na te denken, zonder een antwoord te geven, dat hoef ik ook niet. Als je alles kan benoemen raakt er iets verloren."      
De zee is je muze! Hoe is die liefde ontstaan en wat vind je zo boeiend aan de zee?
 "Hij beweegt, ruikt lekker, deint af en aan." De zee is een 'zij', glimlach ik. Ja”, lacht hij, “je hebt een punt”, en vervolgt: “je kan wegkijken, en als dat niet kan omdat je nog in een baai bent, weet je dat om de hoek de hele wereld voor je open ligt."  
Michiel beschouwt zijn schilderijen: "als een visueel logboek van imaginaire reizen." Hij heeft oud en nieuw werk in drie zalen tentoongesteld. We gaan samen van het ene schilderij naar het andere en zegt Michiel: "als kijker maak je je eigen verhaal erbij."
Dat doe ik, vooral getroffen als ik ben, door de werking van het licht dat Michiel laat schijnen, niet alleen op de zee, maar ook op zijn ingenieuze, imaginaire bouwsels met titels als 'Het lied van de reiziger', 'Het midden van de zee', ‘De ouden van het dorp’, 'Het dagelijks leven', 'Een dagelijks verlangen' en 'Een late zomerdag'. Die late zomerdag doet me dromen en verlangen naar het verhaal van de zee, waarvan je weet dat, al ben je in een baai, "om de hoek de hele wereld voor je open ligt." 

Ellen de Jong  2015

Tot en met 3 januari 2016
Zinzendorflaan 1
www.michielschrijver.nl
www.slotzeist.nl