Bitter, Claire - in 2009



'Iets moois dat voor zichzelf spreekt'


Claire Bitter woont vlakbij Theater De Speeldoos in Baarn, in de schildersbuurt. Ze heeft een zonnig huis in de Breitnerstraat. Haar tuin staat vol bloeiende hortensia's en langs de schutting klimt een stokroos langzaam omhoog naar het licht. We zitten binnen, een zwart-wit gevlekte poes houdt ons onhoorbaar gezelschap. Ik drink kamille thee, die past goed bij de sfeer van Claire's huiskamer. Aan de muren en tegen de wand staan haar acrylschilderijen. Op een tafel voor de vensterbank liggen grote struisvogel- en kleine ganzeneieren die ze beschilderde. Voor we het over haar werk gaan hebben zegt Claire dat ze het maar eng vindt, een interview. Maar ze komt al snel los en vertelt dat ze sinds vijf jaar echt actief aan 't schilderen is. Toen ze een jaar of veertien was hield ze zich met aquarelwerk bezig. Ze tekende de natuur in al haar mooie aspecten. Veel bloemen en dieren. Claire werd in Den Haag geboren maar woont al vanaf '75 in Baarn. Vijf jaar geleden kocht ze doeken en begon met tekenen:
'Ik teken eerst op doek, ik begin nooit zomaar met verf. Daarna schilder ik met acryl en dan vooral dingen uit de natuur. En vrouwen met bloemen.' Ik zie er een paar. Een is me al direct dierbaar. In een roos zit een vrouw verstopt. Ze kijkt je niet aan, haar lange benen heeft ze onder zich gevouwen. Eromheen schilderde Claire een tere krans van bloemen. In de gang zie ik later ook een schilderij van een vrouw in een dergelijke houding, haar gezicht is eveneens verborgen, ze is omlijst door bloemen. Claire kende die vrouw en schilderde haar later toen ze al overleden was:
'Dat ging onbewust, al werkend merkte ik dat ik haar liet voortleven op doek.' Claire werkte de vrouwenfiguren uit in zachte kleuren, ze houdt niet van harde, vrijwel al haar werk is uitgevoerd in lichte pasteltinten. Een schilderij moet voor haar wel herkenbaar zijn want, 'ik wil niet dat iemand vraagt, als die naar mijn werk kijkt: wat is het? Ik moet niet een uitleg hoeven geven, ik wil graag dat de toeschouwer wordt getroffen door iets moois dat voor zichzelf spreekt.' Claire is gelovig en schildert ook doeken met Bijbelse taferelen. Zoals het 'Meer van Galilea' en 'Simeon in de tempel'. Ze hebben op mij een mysterieuze, meditatieve uitwerking. Ook dit werk van Claire is prachtig en tot in details uitgewerkt. In de nabije toekomst wil ze graag met olieverf iconen op oude paneeltjes gaan schilderen. Ze laat me een boek zien met voorbeelden. Haar lichte ogen schitteren als ze me de foto's laat zien: 'Iconen zijn zo iets speciaals, zeker voor gelovigen, daar wil ik zeker in de toekomst wat mee gaan doen.'
Voor het zover is bewonder ik onder meer een schilderij met een ijsvogel die roerloos op een tak zit, een doek met een paard, dat op zijn rug een elegante vrouw draagt. Ze lijken te zweven. Daar Claire ze in ijle kleuren en met vage lijnen vormgaf hebben ze iets verstilds en dromerigs. Is ze zelf ook dromerig? 'Niet meer zo.'



Bloemenkinderen

Nu is ze vooral bezig met bloemen die ze op grote doeken wil gaan schilderen voor mensen thuis. 'Met één bepaalde soort bloemen, als clematis of magnolia, maar vooral groot voor boven een bank bijvoorbeeld.'
Over haar Bloemenkinderen zegt ze: 'Vroeger maakte de Engels schrijfster Cicely M. Barker prachtige illustraties bij haar boekjes, een soort fairytales. Ik las ze in mijn jeugd en vond ze geweldig. Daardoor geïnspireerd beschilder ik op struisvogeleieren bijvoorbeeld elfjes die op bloemen zitten, en vrouwtjes met vleugeltjes. Met kleine penseeltjes werk ik dan.' Ook hier gebruikt Claire weer zachte kleuren. Naast haar werk als kunstenares heeft ze boven een kamer waar ze honden trimt. 'Dat is ook creatief.' Ze heeft zelf geen hond maar houdt er natuurlijk wel van.
We lopen nu naar de tafel waar haar grote en kleine eieren uitgestald liggen. Beschilderd met elfjes en engeltjes, Claire's bloemenkinderen. Er ligt een mooie glans op. Op de kleine eitjes schilderde ze baby's en bloemen, zeer geschikt als geboortecadeautjes, maar ook een Indiaas miniatuurtafereeltje en de Heilige Maria die ze uiterst fijntjes uitbeeldde, in ragfijne kleuren. Daar moet je wel geduld voor hebben zeg ik. 'Ja, maar ik doe het graag. Als ik schilder ben ik in een andere wereld.' De eitjes kunnen 'staan', Claire bedacht kleine gouden ringetjes als onderzetters. Er is één eitje waar ik m'n ogen niet vanaf kan houden. Ik wil het graag hebben en koop het van haar. Het is een afbeelding van een gans met drie kleintjes: lieve, donzige diertjes. Ze drijven op het water en worden beschermd door een ranke boom met bloeiende bloemen. Thuisgekomen zet ik het op de schoorsteen naast een bronzen beeld van een lange, slanke voorovergebogen vrouw. Mijn dochter vormde haar met
behoedzame handen: twee composities die samensmelten.

Ellen de Jong

29, 30 augustus, open atelierroute: Claire's deur staat dan ook open.
Op 5 september exposeert ze op de Baarnse Brink.
Info Claire: 035 - 5414113