Kaa, Janna van de

Janna van de Kaa’s beelden: “met een beetje een losse toets”

Janna van de Kaa boetseert beelden, zowel in was als in klei. Ze noemt zich geen beeldhouwer, want: “Die hakt beelden, maar ik bouw iets op. Met hakken neem je meer weg. Ik gebruik klei voor het grotere werk en als je dat bakt is het keramiek. Maar mijn belangrijkste item is het in was boetseren van kleine beeldjes die later in brons worden gegoten. Ik maak een geraamte op van hout of metaal, het liefst brandbaar materiaal voor de gieter, en dat beplak ik met kleine stukjes was en bouw het verder op. Als het beeld klaar is wordt het door de gieter in brons gegoten, daarna ga ik alle ongerechtigheden er in mijn atelier afhalen. Maar zo weinig mogelijk want als je veel machinaal gaat bewerken wordt het z’n glad geheel, ik wil mijn eigen handwerk houden. Vervolgens ga ik het patineren en een titel heb ik het beeld meestal al eerder gegeven.”
Janna verbeeldt in brons emoties en indrukken. Hoe werkt dat bij haar? “Ik heb vaak heel wat ideeën maar het komt ook voor dat ik iets tegenkom en daar dan direct een beeldje in zie. Soms rechtstreeks zoals die zwangere vrouwen want toen waren er zussen en schoonzussen
tegelijk zwanger en al die dikke buiken wilde ik vastleggen. En ook kinderen, ik heb eens een beeldje gemaakt van twee jongens die naar een kikker staan te kijken, een gebukt en de ander rechtop en toen we eens op een camping stonden waren kinderen aan het jeu de boulen en die waren zo leuk aan het spelen en die houdingen vond ik zo boeiend dat ik er een beeld van maakte, maar ik maakte er wel iets anders van. Ik heb het schouwspel van die kinderen dus niet letterlijk vertaald maar gaf er mijn draai aan.” In de boekenkast staat een beeldje van zes zusjes, ‘Mijn zusjes en ik’, met de armen om elkaar heen zijn ze innig met elkaar verbonden. “Dat is een uiting van jeugdsentiment, ik houd veel van mijn familie. Ik wil in zo’n beeld niet alleen warmte maar ook humor en beweging inbouwen.” Janna heeft veel pijlen op haar boog: ze maakte ook een rijtjeshuisjes serie, en naast vrouwelijke modellen, kinderen en dieren, recent ook tuinkeramiek en tegeltableaus. “Op die rijtjeshuisjes serie kwam ik toen ik in het  stadje Workum  veel leuke pandjes zag en dan zie die en denk dan: daar kan ik wat mee, die wil ik wel vastleggen. Ik heb blijkbaar veel oog voor detail. Wat die tuinkeramiek betreft: ik wilde wat groter werken en ook voor de afwisseling. Ik zag bijvoorbeeld een veld met klaprozen en daar doe ik dan weer wat mee. Ik boetseer ze ik klei en later gaan ze de oven in en glazuur ik ze. En nu die tegeltableaus: ik zit in de stichting atelierroute met elf plaatselijke kunstenaars en wij werden gevraagd om een soort tegelroute op te zetten en dat hebben we gedaan. Voor deze zomer staan er weer vijftien tegeltableaus op stapel en ze zijn nu al zo bekend en leuk dat eigenaren van bepaalde panden er zelf om vragen. Hoe ik ze maak? Ik boetseer op een plaat, ik wil er reliëf in, dat is natuurlijk mijn ding.” Janna’s beelden zijn figuratief, maar “ik ben wel wat abstracter gaan werken. Ik zit op de Gooise Academie in Laren en daar krijg je opdrachten en dat vind ik het leuke van les krijgen. Ik laat meer weg de laatste tijd, merk ik. Mijn beelden hebben lang niet altijd duidelijke gezichten, zoals bij ‘Mijn zusjes en ik’ zijn slechts wat lijntjes zichtbaar, het gaat me om de sfeer, hoe ze met elkaar omgaan, hoe ze samen op pad gaan en er samen tegenaan gaan. Er zijn wel eens mensen die zeggen: wie is nu wie, maar dat doet er voor mij niet toe. Heel erg figuratief zijn ze dus niet, maar meer verbeeldt met een beetje een losse toets.” In Janna’s atelier zie ik haar uitgebreide werk waar ze al jarenlang met grote toewijding en vol energie mee bezig is, duizendpoot die ze is. Aan de muur een inspiratiebord, zoals ze het noemt, vol foto’s, krantenknipsels en andere herinneringen. Op de vensterbank een serie voeten van onder meer een kleinkind en een danseres. Janna deed een seizoen lang alleen maar voeten, heel gedetailleerd, daar die vaak weinig aandacht krijgen in de boetseerkunst, evenals handen. Tot slot zie ik, heel geestig en raak uitgebeeld, twee mannetjes die aandachtig, hun houding verraadt dat, naar kunst kijken: “Ik wachtte op mijn man in een museum en zag die twee. Maakte er dit van.” We nemen afscheid, ik had met veel plezier naar Janna’s kunst gekeken net als de twee heertjes.

Ellen de Jong  2013       

www.janna.vandekaa.com                                                                    
e-mail: jannakaa@upcmail.com