Doornum, Hesther van (2010)


Portret van Hesther van Doornum: ‘Vrouwen in hun kwetsbaarheid en kracht’

Tijdens haar studie aan de Hogeschool voor de Kunsten en aan de lerarenopleiding tekenen ontdekte Hesther van Doornum de voor haar ideale vorm van creativiteit: schilderen.
Ze vond tekenen altijd al leuk en ‘toen mijn moeder op een gegeven moment aankwam met een bepaald krijt - waar je water bij moest doen en dan werd het een soort verf, geen waterverf, maar een vettig soort substantie - viel ik daar direct voor. Maar ik vond pianospelen en ballet ook leuk, toch koos ik tenslotte voor schilderen. Mijn onderwerpen waren van begin af aan: vrouwen.’
In de gang van Hesthers huis hangt een groot portret van een vrouw, in overwegend zwart- wit, heeft ze haar gestalte gegeven. Het is een mooie vrouw met losvallend half lang haar en een sprekend gezicht. Ze kijkt wat beschouwend, maar ook trots en ze straalt vooral kracht uit. We komen er later op terug.
‘Vanaf de tijd van de kunstacademie is er enige abstractie in mijn werk gekomen’, zegt Hesther, ‘toen al. En die ontstond tijdens de les vlakdruk waarin ik met het plamuurmes ging werken. Dat vond ik heerlijk, want ik tekende vroeger na wat ik zag, heel fotografisch, heel figuratief, en dat vond ik helemaal niet uitdagend. Dus toen ik het plamuurmes ontdekte werd ik ontzettend gegrepen door de materie: verf an sich. Wat kan je nu allemaal met die (acrylverf) doen?
Ik vind acryl spannend omdat ik daarmee gemakkelijk met dikke lagen kan werken.’
Hoe gaat Hesther tewerk? ‘Als ik met de eerste lagen begin weet ik al ongeveer wat ik voor een compositie op m’n doek wil hebben. Daar houd ik rekening mee als ik de structuur van m’n lagen, in horizontale en verticale strepen, met een plamuurmes aanbreng. Zo begin ik en daarop, als alles gedroogd is, begin ik weer met het schilderen van diverse lagen. Nu ben ik met grisailles bezig, en werk ik voornamelijk met zwart, grijstinten, bruin tegen goud aan, en zilver. Vervolgens ga ik redelijk fijn de ogen, neus en lippen, dingen die moeten kloppen zal ik maar zeggen, vorm geven. Daarnaast gebruik ik het plamuurmes waarmee ik er weer verf overheen breng, in wat dikkere structuren. Het onderwerp is altijd deel van het geheel, van de opbreng van de verf. Het zijn twee dingen die ik met elkaar in evenwicht probeer te brengen. Enerzijds het onderwerp, waarbij ik benieuwd ben naar de emoties van vrouwen, wat zit er onder de oppervlakte, en anderzijds ben ik nieuwsgierig naar wat ik met de verf ga doen. Van begin tot eind is het een ontdekkingreis terwijl ik toch een vooropgezet plan heb. Ik ga uit van een bepaalde houding van een vrouw, bijvoorbeeld een trotse vrouw of een die uitkijkt over iets. Dat is mijn uitgangspunt, maar wat er in de loop van het schilderen gebeurt, wat er zich precies in haar ogen afspeelt, dat gebeurt pas tijdens het schilderen.’ Hesther koos voor vrouwen, ‘omdat ik van ze houd en ik me ermee kan identificeren. Ik ben erg geïnteresseerd in de psychologie van de vrouw én de man en ik vind het heel mooi als mensen zich kunnen identificeren met een schilderij, als een man een zekere blik van zijn vrouw herkent.’
Is Hesther ooit tevreden met een voltooid schilderij? ‘Op een zeker moment ben ik op een punt aangekomen waarop ik tevreden ben. Maar in elk doek pas je toch weer dingen toe die je in een voorgaand doek geleerd hebt. Daar wil ik op doorgaan, zo is het vaak bij mij, want ik ben nog niet klaar met die emotie. Iemand zei eens: een kunstwerk is nooit af, je verlaat het. Wat steeds belangrijker voor me is geworden, is de materie van de verf, an sich, waardoor ik het onderwerp ietsje meer los kan laten. Met als gevolg dat je meer abstractie krijgt.’


Beleving

Hesther hoopt dat men in haar werk de kracht herkent van de vrouw die zich kwetsbaar durft op te stellen. ‘Het gaat me om de herkenning van een bepaalde blik of een gevoel. Hier vind je de schoonheid van echt- en eigenheid in!’
Als we later samen voor de geportretteerde vrouw in haar gang staan, ‘Day dream 3’ licht Hesther toe: ‘Ik maak een soort landschap van een vrouw, ze is onlosmakelijk verbonden met haar achtergrond. Vrouwen in het echte leven zijn ook gevormd in een bepaald leven met hun eigen gevoelens en dergelijke. Daarom maak ik hen ook deel van de achtergrond.Wat gaat er door deze vrouw heen is mijn onderwerp en wat gebeurt er met die verf, dat zijn, zoals ik al zei, twee belangrijke items.’ In Hesthers heerlijke atelier waar ik de zoete lucht van hyacinten opsnuif zie ik nog twee afbeeldingen van vrouwen badend in het volle licht. De een kijkt me recht aan, een vage lach op haar lippen, de ander staart naar iets in de verte, haar blik heeft iets melancholisch. ‘Ze zijn nog niet af’, zegt Hesther. Voor mij zijn ze dat wel want ik herken in beiden hun kwetsbaarheid en kracht, evenals in Hesther zelf.

Ellen de Jong


Hesther werkt ook in opdracht en ze exposeert van 4 t/m 30 juni bij Galerie De Kunst Salon in Hoorn. Ze heeft een doorlopende expositie bij Galerie pure-DNA, Plantijnweg 30a in Culemborg. Tentoonstellingen in Baarn en Amsterdam liggen in ’t verschiet.

www.hesthervandoornum.nl
tel. 06 280689823