Mus, Dik - 2010


Tentoonstelling ‘Huis in Frankrijk’ in Kasteel Groeneveld
‘Een mooiere wereld in de echte wereld’

Veel Nederlanders hebben een tweede huis in Frankrijk. Wat zoeken zij op het Franse platteland en wat vinden ze daar? Voor deze tentoonstelling maakte kunstenaarsduo Dutch Igloo, Anke Veen en Dik Mus, een poëtische verbeelding van de droom van een huis in Frankrijk, die tegelijk ook het verlangen van de mens naar buiten symboliseert. Verstillen, verdwalen en verwonderen zijn elementen die in deze verrassende expositie, waarbij film- en theatertechnieken en allerlei fictieve objecten worden gebruikt, aan bod komen. Er is ook een boek gemaakt met foto’s van Theo Baart en Sake Elzinga.
Over het thema ‘Huis en Frankrijk’ zegt Anke dat ze ‘gemakkelijk in die droom meegaat van hoe het zou zijn zo’n huisje in Frankrijk te hebben, heerlijk die rust en dat buitenleven. Ik kan me daar enorm in verliezen. Wij zijn door Groeneveld gevraagd om ‘Huis in Frankrijk’ op onze manier te verbeelden, en daar hebben we alle vrijheid voor gekregen.’ Hoe is een en ander gegaan? ‘We werken onder meer met Pepper’s Ghost. Pepper was een Londense theatermaker uit de 19e eeuw. Hij zette een schuine glasplaat op het podium en dan liet hij in de orkestbak iemand met lakens heen en weer lopen. Die belichtte hij met magnesium lampen en op dat moment zag het publiek, door de reflectie van de persoon in de orkestbak, een geest boven het podium zweven.
De mensen dachten echt dat ze met een geest van doen hadden. Hij deed ook z’n best om iets wat er niet echt is zo echt mogelijk over te laten komen. Dat doen wij eveneens maar meer met elementen die uit het echte leven komen, dus niet met een geest of dat soort dingen. Wij werken met stukjes van de werkelijkheid en stellen daar een nieuwe werkelijkheid mee samen.’
Wat Dik en Ankes samenwerking betreft zegt Dik: ‘We pingpongen veel en dan ontstaan dingen gaandeweg. Wij gaan voor iedere opdracht gedegen tewerk. We lezen ons vooraf in en doen het nodige onderzoek. Langzaam aan ontstaat een concept, dan een vorm.’ Wat Dik hoopt als de bezoekers de tentoonstelling gezien hebben is dat ‘ze geloven dat er echt een mooiere wereld bestaat in de echte wereld. We zijn ook blij dat deze tentoonstelling in dit kasteel plaatsvindt want het kasteel zelf is zo’n plek. Je hoort de vogeltjes, je kijkt in ’t vele groen en je kunt je voorstellen dat je hier zelf je optrekje hebt.’
Anke vervolgt: ‘Ik zou ook nog wel willen dat de bezoekers, het pad wat wij bewandeld hebben om tot deze tentoonstelling te komen, op een persoonlijke manier ook doorlopen.’
Dat is misschien wat veelgevraagd maar ik zou het mooi vinden als mensen zich dingen eigen maken. Dat ze meegaan in die fantasie. Er zijn ook een paar dingen die je kunt doen om je eigen droom over zo’n huis vorm te geven, bijvoorbeeld door met een magneet- of prikbord aan te geven waar je je huis zou willen hebben. Of een ansichtkaart, met Kasteel Groeneveld in Frankrijk erop, te versturen alsof je al in Frankrijk bent.’


Een nieuwe werkelijkheid

Die openbaart zich nadat we samen de trap oplopen en ik allereerst een grote foto zie waarop in een verrukkelijk groen landschap een huis staat met een fenomenaal uitzicht. En niet zomaar een huis maar een droomhuis dat iedereen die ooit in Frankrijk is geweest zich voor de geest kan halen. Anke en Dik hebben er omheen een landelijk tafereel geschapen met een ezeltje, een fonteintje en een prieeltje en nog veel meer attributen waarmee de bezoeker naar willekeur kan spelen. Je kan overal mee schuiven. Als je het huis op een andere plek wil hebben verzet je het gewoon. Er zijn nog meer foto’s met veel aanlokkelijks en er is ook een landkaart waarop je kan prikken op welke plek je je huis wil hebben. In de Bourgogne of aan de Loire, faites vos yeux.
De gang waarin al dit moois en nog veel meer prijkt, noemt Anke treffend ‘De begeerte’. Daarna troont ze me achtereenvolgens mee naar ‘De vrijheid’, ‘De verloren droom’ en ‘De natuur.’
Anke licht toe: ‘We pakken verschillende elementen uit de werkelijkheid die bij elkaar een soort hyperrealiteit vormen die zo duidelijk is dat die daardoor veel vertelt over de echte werkelijkheid.’
Tot slot maak ik m’n entree in ‘Het woud van de verbeelding’. Op vitragestof schilderde het tweetal met lichtgevende verf een groot aantal grillig gevormde bomen, één groot sprookjesbos, met hier en daar vrolijk rondspringende eekhoorns en kwetterende vogeltjes. Het is weer een totaal andere wereld waar ik in beland. Ik val van de ene verbazing in de andere! Wat een paradijselijke hoogstandjes en wat een technisch en poëtisch vernuft hebben Anke en Dik in huis. En dat geldt ook voor Claire Oei, die als medewerker van Dutchigloo eveneens meewerkte aan dit fascinerende en vindingrijke project dat de kijkers, zowel volwassen als kinderen, een magische wereld voortovert middenin de echte wereld en ons allemaal even doen stilstaan in de tijd.

Ellen de Jong

23 maart – 1 december
Di t/m zo 11 – 17.00 uur
Groeneveld 2, Baarn
www.kasteelgroeneveld.nl
www.dutchigloo.com