Berg, Aalt van den - 2010

De beelden van Aalt van den Berg ‘Het wezenlijke nog beter uitdrukken’ Beeldhouwer Aalt van den Berg volgde - evenals Anita-M die in haar Art Gallery in Zeist behalve werk van haarzelf ook dat van andere kunstenaars exposeert waaronder de beelden van Aalt - de opleiding Kunstzinnige Therapie. Hij haalde mij af van station Harderwijk en liet me in sneltreinvaart zijn geliefde stad zien. Behalve beeldhouwer is Aalt ook beheerder van eilandjes in het Randmeer waar boten aanleggen. Ik zag ze in de verte liggen. In zijn huis dat uitzicht heeft op een groot park waar nu van alles groeit en bloeit en dat hij zelf heeft opgeknapt, staan een aantal van zijn beelden opgesteld. Aalt heeft geen atelier, hij werkt gewoon aan de eettafel waar hij nu bezig is met het in was vormen van een leeuwenkop. Hij heeft ook geen website, hij vindt dat niet nodig, hij heeft wel een dik fotoboek waar zijn beelden in geëtaleerd staan en waarmee ik later kennismaak. Aalt begon met het maken van beelden in hout. ‘Dat heeft met mijn achtergrond te maken, mijn hele familie was aannemer en als kind kwam ik in de werkplaats waar hout werd bewerkt, ik ben opgegroeid met hout. Voor mij zijn bomen interessant, ik bestudeerde bijvoorbeeld één boom door het jaar heen. In al zijn verschijningsvormen, steeds weer kijken en tekenen. Ik maak eerst een wasmodelletje en later groeit daar een beeld uit.’ Aalt wijst me op een bronzen tors van een vrouw, ze ligt op haar zij. Ze was eerst in hout en later werden haar slanke vormen in brons gegoten. ‘Hier voel je nog een naad, die komt van het hout.’ Vervolgens laat Aalt me twee vogels zien die op een kast staan. De een staat met z’n snavel naar boven, de ander met z’n snavel naar beneden, hij staat op z’n kop, en ze zijn met elkaar verbonden ‘op een soort omgekeerde manier.’ Ze zijn van brons met albast, dat doet Aalt vaker, hij houdt van de combinatie van de lichte steen die snel breekt en waar licht doorheen schijnt met het zware brons. ‘Albast straalt kwetsbaarheid uit, en brons standvastigheid, een spannende twee-eenheid. ‘De vogels’, gaat Aalt verder ‘zijn abstract, meestal zit ik op één lijn en daar heb ik allerlei beelden bij nodig om te komen waar ik wil komen. Ik kan niet vanuit één stap meteen eindigen. Aan de hand van foto’s van een groepje pinguïns licht Aalt toe wat hij bedoelt. ‘Ik begin met schetsen en het eerste beeld wat ik dan van zo’n dier maak is vrij natuurgetrouw. Hoewel ik dan al tracht mijn idee te verwezenlijken: hoe kan ik het dier nog meer dier laten zijn, dan je in de natuur ziet en dat doe ik door te abstraheren. Hier zie je een enkeling die er gewoon staat en later in een tussenfase zie je de groep. In de laatste fase van zo’n reeks pinguïns zie je dan ook al een verregaande vorm van abstractie.’ Ik tel de diertjes, het zijn er zeven, maar ik zie maar zes (albasten), buikjes. Gezichtsbedrog? Alleen Aalt heeft er weet van. Naast de houtkachel, op een kleine uitstulping in de witte muur heeft Aalt een beeldje van een vrouw geponeerd. Ze past er naadloos, ze kan niet mooier uitkomen. Aalt noemt het ‘Overzicht’. ‘Ze kijkt vanuit haar ingekeerdheid en enorme rust over de dingen heen en heeft overzicht.’ Verregaande abstractie Ik loop met Aalt nog langs diverse andere beelden: bij elk ervan heeft hij een verhaal. De rode draad daarin is: ‘Achter de fysieke wereld van het beeldhouwen, de materie waar je mee bezig bent schuilt een andere, spirituele, wereld en die wil ik zichtbaar maken, zonder direct een engel te maken. Als ik bijvoorbeeld een pinguïn vorm wil ik het eigene van dat dier, in geabstraheerde vorm, tot uitdrukking brengen. Die verregaande abstractie is nodig om het wezenlijke nog beter uit te drukken. Ik denk hierbij aan een uitspraak van Dr. Mees: Dieren zijn wat mensen hebben, en: een dier is een eenheid van behoefte en omgeving. Als ik een ree maak creëer ik er geen bos omheen, hoe kan ik dan toch dat specifieke van haar laten zien?’ Dat kan Aalt. Bij zijn beeld van een ree hoef ik geen bos te verzinnen, het dier straalt zijn omgeving uit. Aalt is sinds 1986 serieus bezig met beeldhouwen. ‘Waar ik veel mee bezig ben is ‘Binnen, buiten’, en ‘Beweging’. Je maakt stilstaande beelden maar ik wil dat er vaart inzit.’ In zijn fotoboek vliegen niet alleen Aalts vele beelden aan me voorbij, de beelden waar we even bij stilstaan zijn zo vol elan dat ik ze nauwelijks bij kan houden. De houten beelden die hij eerst maakte, later de bronzen en de combinaties van brons en albast. Ik volg de weg naar abstractie die Aalt stap voor stap met passie voor elk beeld, aflegde. Ellen de Jong e-mail aaltvandenberg@hetnet.nl tel. 06 22 56 19 18