Thijs, Willem J.H.


Willem J.H.Thijs exposeert bij Galerie Geurs in Amsterdam:
75 jaar, schilderijen en druksels

Ik loop al lang in de weg, maar ik blijf spelen en zoeken

Willem J.H. Thijs studeerde aan de Academie van Beeldende Kunsten in Tilburg en de Rijksacademie in Amsterdam. Hij maakte studiereizen door Europa, Turkije en Egypte en werkte enkele jaren in de omgeving van Rome. Hij ontving de Tetar van Elvenprijs voor vrije schilderkunst. Het bekroonde schilderij behoort tot de collectie van het Tetar van Elvenmuseum in Delft. Thijs is een veelzijdig kunstenaar. Hij voerde vele monumentale opdrachten uit in verschillende technieken zoals wandschilderingen, reliëfs, sgraffito's, gobelins, glas in beton- en glasappliqué ramen, betonplastiek en spiegelobjecten. Hij was enige tijd hoogleraar aan de Rijksacademie in Amsterdam, faculteit monumentale kunst, waar hij zich bezighield met de integratie van beeldende kunst in architectuur en omgeving. Hiernaast bleef hij zoeken naar een synthese tussen vrijheid en gebondenheid en keerde tenslotte terug naar het vrije kunstenaarschap. Zijn schilderijen maken deel uit van collecties van particulieren en bedrijven in binnen- en buitenland. Op de expositie is werk van de laatste vijftien jaar en recent werk te zien. De coloristische toepassing van olieverf, gouache, tempera en aquarel in de abstracte composities, collages en monotypes van zijn digitale neografiek dragen typisch Thijs' signatuur.

Composities

Thijs tekende al vroeg, al zijn studieboeken stonden vol tekeningen. Hij heeft dat tijdens zijn opleidingen goed geleerd: 'We mochten pas schilderen als we de vorm beheersten, portretten, naakten. Ik kan Jan en alleman tekenen. Maar ook landschappen die zeer herkenbaar zijn.'
In de kamer hangt boven de bank waar ik zit een abstract schilderij, Thijs bracht her en der laag over laag kleurige vlakjes aan op het doek, speels en vol ingehouden spanning, werd het een harmonieuze compositie die kenmerkend is voor zijn hele oeuvre.
Thijs: 'Het is allemaal gegroeid uit het landschap. Een landschap is eigenlijk een horizontale en verticale gedachte en daar zijn mijn abstracte composities op gebaseerd. Omstreeks m'n zestigste dacht ik: ik begin opnieuw. Ik verlaat alles wat ik geleerd heb, dat moet je overigens ook van je afschudden, en ik ga m'n eigen wil volgen. Toen ging ik voor het grootste gedeelte vrij werken. Het schilderij daar is er een voorbeeld van, het is moeilijk te componeren want je tuurt je ellendig elke dag op die dingen voor het in evenwicht is. Maar ik wil ook dat het draait, het moet malen als een molenwiek. Als je er langs loopt verandert het ook, met kunstlicht of avondlicht beschenen, oogt het anders. Het is heel spannend, het is nooit klaar. Het is altijd in beweging. Je zou het een labiel evenwicht kunnen noemen. Ik creëer het, de liefhebber recreëert het voor zichzelf, hij trekt het naar zich toe. Met titels geven ben ik dan ook voorzichtig want die zijn dwingend. En mensen die het kopen zien er vaak wat anders in, want zij bekijken het met hun eigen ogen.'
Thijs is nog steeds onderweg, 'ik wil nooit klaar zijn, klaar is dood, ik blijf zoeken. Wat ik beheers daar stop ik mee, dat investeer ik in iets nieuws en dat houdt me fris en wakker.' Thijs' lichte ogen zijn zo helder als glas en bij alles wat hij zegt is zijn passie voor zijn werk, 'ik werk altijd', voelbaar. Als we het over zijn stijl hebben noemt hij die 'poëtisch-abstract'.
Mijn werk heeft een zachtheid en een warmte in de kleurstellingen, 'ik sta bekend als een goede colorist', maar er spreekt ook een koele observatie uit. Wat de liefde voor kleur betreft: mijn vader had een textielververij, en als kind raak je dan snel vertrouwd met kleur. Met al die kleurenmonsters speelde ik en combineerde kleuren naar hartelust.'

Ontwikkeling

'Mijn werk vertoont een geleidelijke lijn, al ging ik rond m'n zestigste meer vrij werken, het vloeit in elkaar over, het is niet dusdanig nieuw dat je zegt, het komt uit de hemel vallen. Die bronzen sculptuur voor je op tafel toont die lijn, je ziet die behoefte naar abstractie en groei. Het gekke is als jij een landschap observeert en jij schildert het zoals het bij jou overkomt, het anders is dan wanneer ik het schilder. Als jij naast mij gaat zitten schilderen maak jij een ander landschap dan ik met hetzelfde uitzicht.' Helaas kan ik geen kwast hanteren, slechts de pen waarmee ik het landschap van Thijs beschrijf. Over zijn uitzicht op het landschap zegt Thijs: 'Ik heb altijd gezocht naar de abstractie. Je neemt aan dat er een horizon is, maar als je ernaar toe loopt is ze ongrijpbaar, ze is zo abstract als maar zijn kan. Het is een illusie.'


Ontdekkingsreis

'Op het platte vlak respecteren we twee dimensies, hoogte en breedte, de diepte laat je. Je hebt het witte vlak, de eerste streep die je zet verdeelt het vlak al, die brengt je onmiddellijk in de problemen, als je een tweede neerzet wordt het spannend. En daarna wordt het gewoon een schaakpartij, de ene zet is dwingend voor de andere, er is geen ontkomen aan. Dat prikkelt me, daar drijf ik op. Ook je verbazing over je zelfanalyse dat je uitroept: ach ja, zo zit het. Het is een voortdurende ontdekkingreis die je maakt.'
Thijs exposeert ook sculpturen, hij laat er een paar zien. 'Het is allemaal gevonden spul. Picasso vond een fietszadel en daar maakte hij een stier van die later in brons werd gegoten. En ik heb ook van allemaal gevonden dingen iets gemaakt door ze te combineren. Het zijn assemblages.'
Zeer kunstig vlocht Thijs zijn gevonden voorwerpen als beitels, eggen en een anker van een bootje, tot beelden met een verhaal. 'Eerst is het niets, op een gegeven moment is het iets.'
Voordat we opstijgen naar Thijs' atelier op de hoogste verdieping bezoeken we de keuken. Zijn groei als kunstenaar wordt vormgegeven in een drieluik. Het eerste laat een huis zien dat Thijs eens in de Provence huurde. Hij schilderde het in olieverf, in zachte tinten steekt het af tegen een ijl gehouden achtergrond. Dan zie je datzelfde huis geabstraheerd en in de derde afbeelding is er geen huis meer te bekennen, slechts een hemelsblauw vlak. Thijs licht toe: 'Dichtbij, verderaf, de eeuwigheid.'
In zijn atelier een bonte verzameling van dat wat Thijs in de loop der tijd zoal maakte. Zo'n veelzijdige tentoonstelling ter ere van je 75e jaar is niet niks, zeg ik tegen Thijs. 'Ik loop al lang in de weg maar ik blijf spelen en zoeken.'
Bij één schilderij staan we wat langer stil. Thijs loopt met zijn stevige wijsvinger over het doek, van onder naar boven:
'Dit is een restant van het aardse en hier gaat het de ruimte in en komt het los. Dat is wat ik erg zoek. En dat zegt wellicht iets over mij: dat ik weer loskom. Straks schilder ik nog een doek met mijn bungelende voetjes in de lucht!'

Ellen de Jong