Olthoff, Maran 2016

‘Herinneringen aan de onvergetelijke Roald Dahl’: een bijzonder portret

Maran Olthoff (1942) werkte vanaf 1974 als redacteur bij uitgeverij De Fontein. Ze heeft de productie van alle jeugdboeken van Roald Dahl begeleid. Ze had een zeer regelmatig contact met de schrijver over zijn boeken maar vaak ook over persoonlijke zaken. Wanneer Dahl in Nederland kwam  om weer een Zilveren Griffel in ontvangst te nemen, had zij de trip voorbereid en stond ze hem en zijn vrouw tijdens het bezoek bij. 
Nu het honderd jaar geleden is dat Dahl geboren is wilde Olthoff haar herinneringen aan deze beroemde Engelse schrijver opschrijven. En die wil ze graag delen met liefhebbers van zijn boeken en dat deed ze in haar recent verschenen boek, ’Herinneringen aan de onvergetelijke Roald Dahl’. Doorspekt met grappige en liefdevolle anekdotes en geïllustreerd met sprekende foto’s. Uitgave Aspekt.
Olthoff schrijft: ‘Roald Dahl was een bijzondere man, een bijzondere auteur. Hij schreef bijzondere boeken, verhalen met een twist, met humor, met wrange humor.’

De Grote Vriendelijke Reus
Ik vraag Maran wat het bijzondere van Dahl is, qua persoon en qua schrijver: “Hij was een charmante, voorkomende man, open en innemend en absoluut niet opdringerig. Ik vond hem soms ook aandoenlijk: hij was bijvoorbeeld erg trots op zijn BMW die hij in een open garage stalde en afdekte onder een roze deken! Als schrijver vind ik hem heel speciaal. Zijn boeken zijn niet alleen van A-Z spannend, mede omdat er veel geniaal bedachte vondsten in voorkomen waardoor je al direct het verhaal wordt ingezogen en je snel de bladzijde wil omslaan om te weten hoe het afloopt. Overigens vaak goed! Het mooiste voorbeeld vind ik ‘De Grote Vriendelijke Reus’. Hoe Dahl je heel sluipend naar het eind van het eerste hoofdstuk trekt: ‘En daar… aan het eind van de straat kwam iets aangestapt,- Het was iets zwarts…- Iets langs en zwarts…- Iets heel langs en heel zwarts en heel duns - … Kun je dan stoppen met lezen? Dahl schreef bovendien geen uitgesproken jongens- of meisjes boeken en hij nam kinderen in het algemeen heel serieus.” 
‘Het is opvallend dat Roald Dahl in geen van zijn jeugdboeken een compleet gezin beschrijft waarin het kind een veilig en leuk leven heeft’, schrijf je. Maran: “Ik denk dat het aan het gezin lag waarin hij opgroeide. Zonder vader die overleed toen Dahl vier jaar was. Met zijn moeder had hij een heel innige band. Hij was van mening dat ouders hun kinderen niet per se zelf moesten opvoeden, dat kon ook op een internaat. Overigens deed hij veel met zijn eigen kinderen en natuurlijk vertelde hij hen zijn verhalen.”  
 
Daantje de wereldkampioen
Wat is jouw favoriete kinderboek? Maran blijft even stil, ze kan moeilijk kiezen, maar dan zegt ze: ‘Daantje de wereldkampioen’.  Daantje werd opgevoed door zijn vader; ze woonden met zijn tweeën heel knus in de woonwagen. Daantjes vader deed alles voor hem, en Daantje (het boek is in de ik-vorm geschreven) schrijft: ‘Ik denk dat hij alle liefde, die hij vroeger voor mijn moeder voelde toen ze nog leefde, nu op mij had overgebracht.’ Daantje en zijn vader waren dol op elkaar, maar hij miste zijn moeder. Terwijl Dahl in het echt zijn vader miste.”  

Dahl schreef voor volwassenen ‘Alle verhalen’ en voor kinderen een autobiografie in twee delen: Boy en Solo, maar het zijn toch vooral zijn kinderboeken die nog steeds actueel zijn. Op 13 december jl. werd ‘De Grote Vriendelijke Reus’ door een kinderjury in het televisie programma ‘De Wereld Draait Door’ tot kinderboek van het jaar gekozen. “Terecht”, roept Maran uit want Dahl is een legendarische schrijver!
 
Wat is één van Marans dierbaarste herinneringen aan hem? Ze moest weer even nadenken, het waren en zijn er zoveel. “Ik noem er twee: hij had een mooie stem die ik onmiddellijk herkende als ik aan de telefoon hoorde: ‘Hello Maran, this is Roald, listen.’ Dan grabbelde ik snel naar pen en papier. Zo is het bijzondere contact met hem ook ontstaan, door iets wat ik voor hem moest uitzoeken. En: als hij aan het einde van zijn signeersessie doodvermoeid op zijn hotelbed zat met zijn vrouw ernaast en toch nog stapels boeken signeerde.”
Dankzij Marans ‘Herinneringen aan de onvergetelijke Roald Dahl’ waarbij hij bijzonder goed uit de verf komt, blijft hij voortleven. Haar vlotte en zorgvuldige schrijfstijl draagt daar absoluut toe bij.        

Ellen de Jong 2016