Uphoff, Manon - Bijna blinde

Manon Uphoff bij S.L.E.E.

Bijna blinde gezichten


Op 27 oktober leest Manon Uphoff (1962) voor uit haar werk. Marijke Kuijten houdt het inleidende interview. In Scholen in de Kunst, om 15.30 uur. Reserveren, tel. 033 - 4729094.
Uphoff debuteerde in 1995 met 'Begeerte', gevolgd door onder meer 'Gemis' en 'De fluwelen machine'. Voor Boekenweek 2000 schreef ze 'De vanger', waarin ze met weinig woorden, beeldend en vooral suggestief een ijselijk drama oproept: Een vrouw en een man worden verliefd. De liefde herbergt niet alleen passie in zich, maar ook jaloezie en verlatingsangst. Ze krijgen een kind, wat hij op een nacht per ongeluk uit zijn handen laat glijden. Wat er daarna gebeurt is letterlijk adembenemend.

Ik vraag haar naar 'De vangers' omslag (Op een tafelkleed van damast met mes, vork, lepel en glas glanst een vurig rode appel met een hap eruit). Uphoff:
"Er wordt in het boek regelmatig aan tafel gezeten, het samen eten speelt een grote rol. Iets van die verstilde stemming die er in het boek heerst wilde ik in de omslag laten zien. Ik kwam op het idee van een klassiek gedekte tafel met zilveren bestek en glas van kristal, maar vond het nog een beetje kaal en bedacht die gekleurde appel. De hap er uit geeft aan dat de maaltijd begonnen is, daarmee wordt het ook spannender. Ik heb het gewoon op gevoel en kleur gedaan, er zat geen diepere betekenis achter."

De vrouw in het verhaal weet in een terugblik dat ze verliefd werd op de man om zijn handen. Het zijn dezelfde handen waar het kind uitglijdt.

Wat heb je met handen?

"Het fascinerende van handen is, dat het bijna blinde gezichten zijn. Mensen zijn zich eerder bewust van hun gezichtsuitdrukking, hoe ze kijken en overkomen en bovendien kun je een gezicht ook gemakkelijk verfraaien en het in een bepaalde uitdrukking leren beheersen; handen zijn misschien het tweede meest expressieve deel van het lichaam en daarom vind ik ze erg mooi omdat ze, zonder dat je je daarvan bewust bent, heel veel van je persoonlijkheid laten zien. Het gaat in De vanger ook om mensen die niet heel erg goed zijn in taal, ze doen dingen en bij doeners horen handen."


Hoe zit het toch met die liefde?

"Liefde tussen mensen is iets intiems, maar speelt zich ook af in de openbaarheid. Is dus heel kwetsbaar en dat speelt in dit verhaal een grote rol. Ze willen de liefde bewaren, haar afschermen van de buitenwereld zodat die er geen vat op kan krijgen en daardoor gaat er juist van alles mis. Ze houden elkaar gevangen omdat ze verschrikkelijk bang zijn dat het anders kapot gaat. Eigenlijk gaan ze ten onder aan hun romantisch ideaal. Terwijl het tegelijkertijd heel echt is, niet alleen illusie, maar er is nu eenmaal die wereld en je kunt die liefde hoe heerlijk en puur die is, niet isoleren. Als je die begrafenis van Claus ziet dan merk je dat heel Nederland zo'n dienst volgt en je getuige bent van iets broos en intiems en het altijd weer omschakelen is naar de orde van de dag. Naar de wereld met al zijn berichten, beweeglijkheid en heftigheid. Die combinatie is best ingewikkeld."

Ellen de Jong