Steenbeek, Rosita

Rosita Steenbeek bij SLEE in Boekenweek

Het is een louteringstocht

De Amersfoortse schrijfster en filmactrice Rosita Steenbeek vertelt over haar nieuwste boek en over haar leven en werk in Rome op 11 maart om 20.00 uur in Theater De Lieve Vrouw. Ze wordt geïnterviewd over haar leven en werk door Raijmond Witten. Reserveren,
tel. 033 - 4618865. Het muzikale intermezzo wordt verzorgd door zangeres Annebet Brongers (ook Amersfoorste van origine). Pianist Heijmen van Lindenberg begeleidt haar.

Rosita is opgegroeid in Amersfoort en woont zowel in Amsterdam als in Rome. Ze studeerde af in de Nederlandse taal- en letterkunde, deed propaedeuse theologie, acteerde op toneel en in speelfilms en had onder andere een kleine rol in een film van Fellini. In Rome werkt ze als vertaalster Italiaans-Nederlands. Haar eerste boek 'De laatste vrouw' gaat onder meer over de relaties die de schrijfster had met twee beroemde veel oudere mannen: de auteur Alberto Moravia en cineast Frederico Fellini. Onlangs verscheen haar tweede roman 'Schimmenrijk' bij uitgeverij Prometheus. Het is volgens de flaptekst 'een aangrijpende roman over verbonden¬heid en vergankelijkheid, vriend¬schap en liefde - en over het vieren van het leven in het aangezicht van de dood'. Hoofdpersoon Lisa is beeldhouwster, ze heeft een verhouding met een Toscaanse archeo¬loog Lorenzo die op een raadsel¬achtige manier om het leven komt. Lisa, kapot van verdriet, besluit het raadsel van Loren¬zo's dood op te lossen en gaat naar Etrurië, de streek waar hij de dood vond. Ze komt in aanraking met de geheimzinnige wereld van tombaroli en fiumaroli, grafrovers en rivierschuimers. Onder hun hoede daalt ze 's nachts de beschilderde Etruskische tombes in en ontdekt niet alleen de waarheid omtrent Lorenzo maar beleeft tevens het genezende effect van de Etruski¬sche cultuur. Lisa ontdekt dat wie de tombes bezoekt het leven vindt.

Aanleiding
In het Noord-Zuid Hollandsch koffiehuis tegenover het Centraal Station in Amsterdam komt ze zwierig in zwart fluwelen jas binnenlo¬pen. Ze was nog even stralend als vier jaar geleden toen ik haar interviewde ¬over haar eerste boek.

Dit is wel een heel ander boek dat je hebt geschreven.
"De directe aanleiding tot het schrijven van dit boek was dat er veel mensen in mijn omgeving dood zijn gegaan. Natuurlijk Moravia en Fellini maar ook een huisarts met wie ik goed bevriend was en een vriendin van me. Toen ben ik in een depressie geraakt en ik dacht: ik wil een boek schrijven rondom de vraag hoe je verder leeft als er mensen van wie je houdt doodgaan. En dat is een thema¬tiek waar ieder mens vroeg of laat mee geconfronteerd wordt. Maar ik wilde niet letterlijk mijn eigen verhaal opschrijven maar daarvan abstraheren. Jaren geleden was ik door de cultuur van de Etrus¬ken getroffen door een bezoek aan het Etrus¬kisch Museum in Rome. De speelsheid van hun kunst, humoristisch, vitaal en expressief, veel minder gelikt dan de Griekse kunst, trof me. Mensen met gekke koppen, schaaltjes in de vorm van hertjes en eendjes, een parfumflesje in de vorm van een moeder met een kindje op schoot zijn er voorbeelden van. Ik ontdekte dat ik met hun cultuur wat wilde in mijn boek. Tevens hoorde ik van het bestaan van tombaroli, dat zijn grafrovers, en toen dacht ik: zo'n grafrover is misschien een personage voor mijn roman. Iemand die er een beroep van gemaakt heeft om Etruskische graven leeg te halen. Ik had gehoord dat dat hele levenslustige mensen zijn, maar intussen wel altijd met de dood bezig. Al die dingen heb ik in mijn boek verwerkt."
Je hebt veel onderzoek gedaan naar hun cultuur. Wat verraste je het meest?
"Belangrijk was voor mij hun omgaan met de dood. Het verraste me dat je in die tombes de schitterendste schilderingen ziet van dansende en etende mensen, prachtig aangekleed, mannen en vrouwen ook heel gelijkwaardig trou¬wens. Het raakte me dat ze de dood een plaats gaven in het leven, de dood niet weg drukken zoals wij vandaag de dag doen. Ik denk dat het leven nog waardevoller wordt als je de dood accep¬teert."
Na haar eerste boek is Rosita tamelijk snel aan dit boek gaan werken zowel in Italië als in Nederland bij haar ouders thuis, en ertussen door deed ze wat vertalingen van Italiaanse boeken en had ze zorg voor het uitkomen van 'De laatste Vrouw' in Italië en Duitsland.
"In dit boek gaat het om de vraag: hoe leef je verder als geliefde mensen sterven? Het is een louteringstocht en eigenlijk één grote metafoor. Het afdalen in de tombe staat voor het tot op de bodem gaan van het verdriet; ik denk ook echt dat je die bodem moet bereiken, wil je verdriet echt kunnen verwerken en weer kunnen opstijgen."

Heb je een goed gevoel over de kritieken?
"Ik heb er een heel goed gevoel over want de kritiek in de Zuid-Oost Pers is laaiend en auteur Hans Warren loofde me in de Zeeuwse Cou¬rant, hij schreef: geen druilerig proza over duffe Nederlandse kantoren maar Mediterane zinnen vol kleur en geur. Ook Elsevier had een enthousiast stuk. De negatieve kritieken raken me niet, temeer daar het boek herdrukt wordt en er al tienduizend verkocht zijn."

Zang
Annebet Brongers doet verschillende dingen, ze werkt als evenementen coördinator, acteert én zingt. Die combinatie van dingen bevalt haar goed. Haar lange donkerblonde krullen en sprekende ogen vallen me het eerst op als ze het café van De Balie in Amsterdam binnenstapt. Ze vertelt dat ze jazz- en blues¬zanglessen heeft gehad, maar ook klas¬siek. Annebet:
"De ene keer zing ik bij een huwelijk het Ave Maria, de andere keer liefdes-liedjes op een feest. Die afwisseling vind ik leuk en ik doe het allemaal even graag. Per jaar doe ik aan twee, drie toneelproduk¬ties mee, soms iets voor televisie en ik spreek commercials in. Ongeveer twee maal per maand heb ik een zang optreden.
Wat mijn onderwerpen zijn op 11 maart? Daar zijn we, pianist Heijmen van Lindenberg en ik, nog niet helemaal uit, maar het zullen vooral Nederlandstalige liedjes zijn - we proberen een beetje de thema's uit het werk van Rosita aan te houden - onder andere van Herman van Veen, Robert Long en Annie M.G. Schmidt. Ik heb geen bepaalde voorkeur voor een liedjesschrijver, het gaat me vooral om de tekst. Het liefst zing ik in het Nederlands, daarmee valt iets over te brengen en dat willen we graag."
Foto: Auteur Rosita Steenbeek.
Fotograaf: Ferruccio Castronuovo
Ellen de Jong