Moor, Margriet de



SLEE ontvangt Margriet de Moor

Het verhaal van mij



Stichting Literaire Evenementen Eemland heeft op 25 november Margriet de Moor te gast. Om 15.30 uur leest ze voor uit eigen werk en wordt geïnterviewd door Margreet den Hertog. In Scholen in De Kunst, Coninckstraat 58 in Amersfoort.
Reserveren: 033 – 4729094.
Margriet de Moor (Noordwijk, 1941) studeerde piano en zang en is pas op latere leeftijd gaan schrijven. Ze debuteerde in 1988 met de verhalenbundel
'Op de rug gezien', waarvoor ze een AKO-nominatie kreeg, voor 'Dubbelportret', eveneens een verhalenbundel, ontving ze in 1990 de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs. De AKO-literatuurprijs 1992 won De Moor met haar eerste roman 'Eerst grijs dan wit dan blauw'. Andere bekende boeken zijn 'De virtuoos',
'Hertog van Egypte', 'Zee-binnen' en haar onlangs verschenen 'Kreutzersonate' (uitgeverij Contact). Ze combineert haar liefde voor muziek met een succesvol schrijverschap.

Kreutzersonate

De blinde muziekcriticus Marius van Vlooten is sinds een fataal verlopen verhouding in zijn jeugd nooit meer verliefd geweest. Hij ontmoet op een masterclass de violiste Suzanna Vlier en als hij haar de eerste vioolpartij hoort spelen uit Janáčeks strijkkwartet Kreutzersonate, raakt hij zwaar verliefd. Helaas blijkt hij in zijn hartstocht gevoelig voor de giftige steek van jaloezie in het muziekstuk. Hun verhouding wordt gedwarsboomd door Van Vlootens blinde achterdocht jegens de musici met wie Suzanna verkeert. Tot slot leidt dat tot een ongehoorde tragedie.

Wat was uw uitgangspunt voor het schrijven van de Kreutzersonate?


"Je hebt daarop nooit een eenduidig antwoord, maar waarschijnlijk wilde ik een boek schrijven om nu eens onverbloemd aan te geven dat kunst doorgaat op kunst, wat overigens heel geheimzinnig en duister in zijn werk gaat. Ik wenste het misschien een keertje openlijk te doen door een klassiek thema als de Kreutzersonate te verweven in een verhaal van mezelf. Er bestaan twee negentiende-eeuwse Kreutzersonates, die van Beethoven aan het begin en die van Tolstoj aan het eind van de negentiende eeuw.
Er bestaat een twintigste-eeuwse Kreutzersonate, het strijkkwartet van Janáček, en nu is er dus een eenentwintigste-eeuwse Kreutzersonate: het verhaal van mij.
En u hoort het al wel, het is niet onwaarschijnlijk dat het motief Kreutzersonate zo nog even door zal kunnen gaan."


Natuurlijk speelt uw muzikale achtergrond mee bij het schrijven.

"Die muzikale achtergrond speelt bij alles wat ik schrijf mee, ik denk op die manier, het is mijn aanpak, ook als ik een roman schrijf waarin helemaal geen musici voorkomen, of in een hele andere sfeer speelt, zoals bijvoorbeeld in Hertog van Egypte.
Voor mij is belangrijk, want dat is in de muziek ook belangrijk, dat de thema's op elkaar reageren, de gebeurtenissen elkaar schrijvend inspireren, terwijl het verhaal ontstaat. De thema's zullen ook nooit geïsoleerd van elkaar zijn, niet de ene gebeurtenis afhandelen en dan de volgende en de volgende, netjes op een rijtje, nee, dat is in muziek ook nooit zo, ze blijven steeds op elkaar reageren: omgedraaid, vervormd, gevarieerd, in andere gedaante, op een andere toonhoogte, die dingen spelen altijd allemaal bij de manier van mijn schrijven een rol. In het echte leven – literatuur zit toch altijd met een klein lijntje aan het echte leven vast – is het ook zo, alles wat wij doen en meemaken reageert voortdurend op elkaar en we weten vaak niet eens hoe."

Het ritme van de zinnen is ook een gegeven.

"Dat is erg belangrijk maar daar hoef je helemaal geen muzikale achtergrond voor te hebben. Iedereen die goed kan vertellen doet dat op de juiste toon en dat hoeven geen schrijvers te zijn, maar mensen uit de familie kring bijvoorbeeld. Dat is een vaardigheid, een talent. U kent het geval dat een paar mensen hetzelfde hebben meegemaakt, terwijl de een het vertelt zit je te geeuwen en bij de ander hang je aan zijn of haar lippen."
Dat laatste is het geval bij De Moor, alles wat ze zegt met haar welluidende stem fascineert me.

U zou ook over bepaalde muzikale onderwerpen een verhaal hebben kunnen schrijven.

"Dat kan ik maar al te gemakkelijk en het is steeds weer verleidelijk want muziek is een heel mooi onderwerp, de muziekwereld zit vol hartstochten en gebeurtenissen die mij boeien, maar ik wil er geen specialist in worden."

Doen uw personages zich kant en klaar aan u voor?

"In alles wat ik schrijf zijn ze er bijna direct, tegelijk met het onderwerp. Dat is wonderbaarlijk, ze zijn ongeloofljk dominant, trekken me het verhaal in en drijven me ook naar mijn schrijftafel toe, om het eens pathetisch te zeggen. Personages zijn daar met hun gedrag en karakter, hun uiterlijk als ze dat al hebben - dat is niet altijd zo - en zij dwingen me mijn karwei af te maken. Ik voel het verhaal sterk als een geheel aanwezig, zelfs wanneer ik de eerste regel van het boek schrijf, voel ik dat het hele boek al daar is; ik heb er maar voor te zorgen dat het op papier komt."

Wat zou u het voornaamste thema in uw oeuvre noemen?

"Ik heb er een paar. Het thema van afscheid en afwezigheid - nog steeds prominent - en een ander belangrijk thema is dat ik graag schrijf over personages en omstandigheden die mij volstrekt vreemd zijn. Ik onderzoek, breng de situatie naar mij toe en leer al schrijvend de omstandigheden kennen."

Het zijn vaak personages met een onduidelijke motivatie voor een bepaald gedrag.

"Dat klopt, dat hoort bij de sfeer van het vreemd zijn. In mijn verhalen kan je vrijwel nooit een psychologisch patroontje vinden waarin het gedrag verklaard wordt. Oorzaak en gevolg zijn lang niet altijd helder en doorzichtig, in het echte leven valt ook op dat mensen vaak hun meest belangrijke beslissingen op volkomen irrationele gronden nemen."

Ellen de Jong