Long, Robert


De kern van 'Brand!' is liefde

De in Italië wonende Robert Long (Utrecht, 1943) is een veelzijdig artiest. Hij zingt, componeert, schrijft en presenteert.

Op jeugdige leeftijd scoort Long grote hits met de Utrechtse popgroep Unit Glora.
In 1974 verschijnt zijn eerste solo album 'Vroeger of Later'. Daarna volgt er een bliksemcarrière. Een gouden greep uit zijn uitgebreid repertoire:
'Levenslang', goed voor een Edison in 1977; '10 jaar theater', een overzicht van zijn theatershows met onder meer Leen Jongewaard, Jenny Arean en Dimitri Frenkel Frank. Voltooide met laatstgenoemde de musical 'Tsjechov'. 'Wat wil je nou' is zijn eerste roman. In 1993 verschijnt 'Het allerbeste van Robert Long (50 jaar goed ter been en nog geen lintje) en volgden er een groot aantal CD's als 'Uit liefde en respect' 'Nu', 'Lang genoeg jong' en zijn jongste: 'Brand!'. Hij ontving voor zijn totale oeuvre de Mr. Visser Neerlandiaprijs.

Robert Long is in Nederland om het publiek met zijn thetaershow 'Brand!" te verblijden en zijn gelijknamige CD te promoten.
Het Campanile hotel in Amsterdam is saai maar het is voor hem de geschiktste plek voor een ontmoeting. Hij komt zwierig de draaideur door, bestelt thee, roert er met ferme hand de suiker door. Kijkt me peilend aan met zijn lichte ogen. Wat wil ik weten? Hoe zijn leven verliep?


Al jong kreeg hij pianoles van zijn moeder, maar vond daar niets aan. Zijn eigen inzicht in de muziek ontstond zo rond z'n veertiende jaar.
Long:"Mij spraken de Nederlandstalige liedjes van onder meer Eddy Christiani erg aan, het aanbod was ook groot in die tijd. Maar ik dacht toen niet dat het ooit mijn brood zou worden."

In 1974 verschijnt je eerste solo album ' Vroeger of later' met geëngageerde liedjes. Je schopt tegen heel wat heilige huisjes.

"Ik schopte niet zo, ik had nu eenmaal de behoefte om liedjes te maken die ergens over gaan. In veel gevallen was dat helemaal niet zo maatschappij- kritisch. Van de tien liedjes op die LP gaan er zeven over de liefde. Over weggaan, verdriet en dat soort dingen, en af en toe een 'Jongens zet de beuk er maar in' versje, maar waarschijnlijk werd er in die periode niet zoveel in dat idioom gemaakt. We kwamen uit zo'n suffe, volgzame tijd, de oorlog achter de rug, schaarste, wederopbouw, dat hele gedoe. Ik was eigenlijk al laat, maar toen die generatie om zich heen ging slaan met rellen rond het lieverdje en dat soort dingen, ging er iets open waar ik ook een deeltje van was. Ik heb weinig politieke liedjes gemaakt, nooit gezegd dat ik PVDA beter vond dan CDA, ik heb zelfs in toenemende mate een groot wantrouwen tegen politiek. Maar de dingen die je lief zijn kunnen je ook ergeren, als je begaan bent met je omgeving zie je ook de misstanden en daar zong ik dan vaak over."

In 1987 verschijnt de bundel liedteksten 'Jij wou mij totaal', een jaar later je eerste roman 'Wat wil je nou' .

"Ik vind het leuk om te schrijven, lekker fysiek, ik schrijf overigens nog steeds met pen en papier. Er ontstaan dingen tijdens het schrijven van een roman, er groeit iets. Je begint, maar hebt geen duidelijk beeld van het einde, ik tenminste niet. De roman gaat over relaties, dat is bij mij vaak zo. Wat voor mij een mensenleven bepaalt zijn de drijfveren die achter het handelen zitten, en dan vooral die waar je zelf mee te maken hebt. In 'Wat wil je nou' gaat het over mensen die uit elkaar gaan en waarom. Ondoenlijk om dat uit te leggen, net zoals je ook niet kan uitleggen hoe kippensoep gemaakt is."

Je presenteerde 10 voor taal, later verschenen gebundelde columns onder de titel 'Vandaag geen nieuws' en in 1993 'Het verhaal van een taal'.
Wat betekent taal voor je?


"Voor mij de basis waarop mijn hele bestaan is gefundeerd. Hoewel taal ook tekort schiet. Jij kunt mij niet duidelijk maken, hoe je het ook verwoordt, wat erin jou gebeurt als je een kind krijgt of hoe dat in je groeit, al schrijf je er nog zo'n dik boek over. Je kunt het trachten te formuleren, maar de essentie blijft bij jou. Wat elke schrijver en liedjesmaker probeert is met het beperkte voertuig taal zo dicht mogelijk bij de ziel der dingen te komen. Een liedje van Wil Tura 'Ik ben zo eenzaam zonder jou' is zo'n mooie zin, die alles zegt."

Long zong het voor me, zuiver, zonder ophef.

Vervolgt:"Op mijn CD 'Brand!' staat een tekst over het verlies van een partner. Een vrouw die haar man verloren is, ziet de lente aankomen en beleeft daar geen genoegen meer aan, zegt dan ook: Vogel, houd maar op met zingen, hoe prachtig ik het vroeger ook vond, ik hoor en zie het, maar voor mij werkt het niet meer. Dat soort dingen probeer ik om te zetten in een gevoel wat jij ook begrijpt, wat we allemaal begrijpen. Als je daar goede woorden voor vindt, ben ik altijd een beetje blij. Dat het lukt."

Weemoedigheid

De kern van 'Brand!' is liefde, met al haar vertakkingen als jalouzie, afgunst en eenzaamheid. Zo wordt er gezongen over een vrouw die haar partner kwijt is, maar ook over bewuste scheidingen. De CD toont een luciferdoosje heftig in de fik; met als ondertitel de mooie woorden: 'Maar ook weemoedigheid', naar het gedicht van Elsschot: Tussen droom en daad staan wetten in de weg en practische bezwaren, maar ook weemoedigheid'.

Long:"Het is dus absoluut geen luchtig geheel met dijenkletsers en zo, die zijn er al genoeg. Ik heb een klein combo met vleugel, gitaar/fluit en keyboard. Het is heel intiem, elke noot is van belang, heerlijk."

Waar gaat hij voor?

"Voor innerlijke vrede, ik ben al aardig op weg, dat is het voordeel van de leeftijd. Het houdt niet in dat je moet versuffen, ik bedoel met die vrede: oké, het gaat zoals het gaat, maar ik draag wel het mijne bij waar ik denk dat ik iets kan verrichten.''

Ellen de Jong