Hotz, F.B.

 

 
        NOOIT LACHEND OP DE FOTO


Op 13 maart 1987 zag ik in het cultureel supplement van de NRC een foto van de schrijver F.B.Hotz. Hij zat achter z'n bureau, het hoofd in de handen, zijn blik naar binnen gekeerd. Hij straalde somberheid uit. Dat trof me. Ik wist dat het vrijwel nooit lukte een gesprek met hem te krijgen. Maar ik was zo benieuwd naar de persoon achter het werk dat ik het probeerde.
Toen ik zijn nummer draaide en zijn stem er ineens was, dacht ik: Nu of nooit. De woorden kwamen vanzelf en na enig heen en weer gepraat maakten we een afspraak.


In zijn studeerkamer in Oegstgeest zeg ik hem hoe zijn somberheid me getroffen had.
"Ja, ik mag nooit lachend op foto's staan, dat past kennelijk niet bij literatoren. Maar ik ben inderdaad best somber. Ik heb niet zo'n hoge dunk van mensen, ook al zijn er wel aardige."


Veel van Hotz' verhalen uit zijn laatste bundel 'Eb en Vloed', hebben de relatie man,vrouw, als onderwerp, waarbij nu eens de man,dan weer de vrouw zich terugtrekt uit de realiteit omdat ze die op de een of andere manier niet aankunnen.
Maarten 't Hart heeft eens gezegd dat al uw verhalen eigenlijk één grote roman zijn, bevolkt door mensen die het niet kunnen vinden in hun leven. Autobiografisch? vraag ik aarzelend.
"Wat is het toch opvallend dat mensen zo graag willen dat mijn werk autobiografisch is. Ik vind zelf mijn verhalen die zo min mogelijk autobiografisch zijn de beste. Geef mij maar fictie, je kan dan van het chaotische leven een samenhangend geheel maken, in een goede vorm, want daar ben ik nogal op gesteld. Natuurlijk bevatten sommige van mijn verhalen autobiografische elementen, zoals het verhaal 'Liebestraum' en 'De Voordracht', waarin mijn krachtige moeder in beeld werd gebracht zoals ze écht was."


Die fictie waar u het over heeft, wordt zo apart vermengd met de zogenaamde waarheid in de romans van onder meer Iris Murdoch, mijn favoriete schrijfster. Hij kijkt me even nadenkend aan en zegt kalm: "Ja, ik bewonder haar ook, zozeer zelfs dat ik ooit eens een verhaal geschreven heb, waarvan ik later dacht: Zo zou zij dat ook gedaan hebben."
 
De vertekening
Blijft u verhalen schrijven of kunnen we nog eens een roman verwachten?
"Ik ben al een paar jaar bezig met een roman die 'De Vertekening' zal gaan heten. Ondertussen is 'Eb en Vloed' uitgekomen, dus ik heb bepaald niet stil gezeten, ik heb een ouderwets soort gevoel dat me dwingt elke dag systematisch bezig te zijn met schrijven. Anders krijg ik een schuldgevoel al ben ik niet gereformeerd. Over een jaar of zo zal 'De vertekening' af zijn. Waarbij ook weer de verhouding man,vrouw met alle problemen van dien hoofdmoot is."
Ik kijk er naar uit, 'Eb en Vloed' vind ik geweldig. Vooral omdat u een eigen sfeer oproept (sfeer is alles bij u), waarbij gevoelens en stemmingen elkaar dwars door de verhalen heen afwisselen in een ingehouden stijl.
"Laat me niet blozen. Het frappante is, dat u zelf dingen treffend zegt, die ik in 'De vertekening' beschrijf."
Hotz haalt daarop uit zijn lade vele velletjes beschreven tekst, vol doorhalingen en correcties, te voorschijn:
"Resultaat van een paar jaar werk, ze zullen zo'n honderdvijftig bladzijden gaan tellen."
Uw leven speelt zich grotendeels af in deze kamer achter dit bureau?
"Ja, hier probeer ik het. En ik wil vooral niet in herhalingen vallen, daarom duurt het zo lang eer ik iets goed genoeg vind om er mee voor de dag te komen. Ik schrijf veel en blijf schrijven in een sobere taal, kort, omdat alles oplepelen ontkracht. Ik lees graag Engelse romans, naast die van Iris Murdoch ook Margaret Drabble. Nederlandse schrijvers hebben niet zozeer mijn belangstelling. Met veel plezier heb ik vijfentwintig jaar trombone gespeeld en ik ben pas laat gaan publiceren en ik blijf schrijven tot het niet meer gaat."
En dan?
"Ik wil in ieder geval niet vissen of m'n leven slijten in een bejaardentehuis. Lezen, veel lezen."
Uit uw werk blijkt trouw een telkens terugkerend thema.
"Ja, trouw in huwelijk, vriendschap maar ook aan hobby's, niet van: Het interesseert me niet meer, laat maar vallen, ik haat slapheid."
Maar als trouw in bepaalde gevallen ontrouw aan jezelf inhoudt?
"Dat is moeilijk, daar moet je een weg voor vinden in dit chaotische leven." Hotz kijkt me strak aan van achter zijn donkere bril, als duldt hij geen tegenspraak.
Wat een fijnzinnig en vooral bescheiden mens zit hier tegenover me,wat heeft hij veel doordacht en wijs op papier gezet.
 
Nadat hij me aanraadt zelf ook te gaan schrijven (wie weet), wachten we voor zijn raam op de taxi en merk ik ineens aan de lichtval in zijn kamer dat de middag voorbij is. 
 


Ellen de Jong