Haar, Jaap ter

JAAP TER HAAR VERTELT ..


Ver van de buitenwereld woont Jaap ter Haar samen met zijn vrouw in een landelijk gelegen huis, vol licht en kleur.
Tot mijn grote verbazing ontving hij mij in zijn atelier, waar een aantal van zijn schilderijen prijkten.
-Ik dacht dat U schrijver was ! riep ik verbaasd uit.
Wat een verrassing.

Hij vond het totaal niet vreemd dat ik daarvan kennelijk niet op de hoogte was en daarmee stelde hij me direct op m`n gemak.
-Vertelt U Uw verhaal maar, zei ik en ging ontspannen in de stoel tegenover hem zitten, nieuwsgierig tot en met.
`Ik begon voor de oorlog met theologie, maar maakte dit na de oorlog niet meer af. God was bepaald niet meer zo aanwezig. Kwam daarna bij de wereldomroep, maakte radioprogramma`s voor allerlei landen, zoals Arabië, Ethiopië enzovoort.Interessant werk waarbij je terdege rekening moest houden met de specifieke gewoonte van dat volk,voordat je je werk de wereld inpraatte. Helaas werd die omroep groter en groter en ging de persoonlijke band verloren.

We hadden inmiddels al twee zoons en toen de tweeling Saskia en Jeroen geboren werd, moest er nodig brood op de plank komen.
Zij bezielden mij en ik ging hoorspelletjes en boeken over hen schrijven, die behoorlijk populair werden.`
Wie kent ze niet ?
`Er volgden meer kinderboeken en geschiedenisboeken. Vooral de bekende Geschiedenis der Lage Landen, waar hij jaren dag en nacht over heeft gezwoegd.
`Alhoewel ik het heerlijk vond om mij er zó in te verdiepen dat ik zélf die Germaan en Romein was, ben ik er door mijn voortdurend isolement toch op afgeknapt.
Daarna wilde ik wat met mijn handen gaan doen en timmerde ik een boekenkastje voor mijn zoon.
Ik haalde daarna wat verf en een penseel van de zolder en schilderde er een boom op... Zo is het begonnen.
Na veel vallen en opstaan ben ik nu zelf zo ver dat ik tot over de grenzen exposeer en heel wat verkoop.`

Hij straalt en geniet van zijn handwerk dat hij haast nog met meer plezier doet dan schrijven.
`Als schrijver ben je alleen, je bent lang bezig - het kan soms weken duren eer je vertrouwd bent met je hoofdfiguur - en als je boek af is en het komt daarna terug van de uitgever, ben je alweer met een volgend bezig.
Als je schildert heb je direct resultaat en ontmoet je verschil- lende soorten mensen die bij je binnen komen wandelen, van bij- standsmoeders tot ambassadeursvrouwen.
Ik schilder vooral ook voor anderen, hoop dat mijn werk aan- spreekt, ben niet iemand die het mooiste schilderij voor zichzelf houdt.`

Vooral van de laatste minuten van ons gesprek heb ik veel opgestoken. Hij zei daarin :
`Schrijf nu niet die Jaap ter Haar kan niet alleen voortreffelijk schrijven, maar kan ook nog fantastisch schilderen, want ik ben er van overtuigd dat ieder mens creatief kan zijn, mits je er zelf in geloofd.
Voorwaarde om tot creativiteit te komen is in de breedste zin
van het woord : Houden van, dat wil zeggen de wereld omarmen.
Niet elkaar afbreken of polariseren, dat werkt fnuikend.
Tevens moet je binnen je eigen persoonlijkheid blijven, geen ma- niertjes krijgen, geen trucs toepassen om te slagen maar echt
zijn die je werkelijk bent.`

Jaap ter Haar is hiervan in zijn grote bescheidenheid een sprekend voorbeeld en zijn schilderijen, naïef van stijl zijn in hun eenvoud typische producten van zijn geest.


Ellen de Jong - de Wilde
4 december 1985