Bentz van den Berg, Roel



De kurk waar alles op drijft


'Dagen van vertrek' is het romandebuut van Roel Bentz van den Berg (1949), uitgeverij Augustus. Hoofdpersoon Peter Migliar reist de wereld rond op zoek naar dé geliefde. Hij is getraumatiseerd door een eerder huwelijk en wordt voortdurend achtervolgd door het verleden. Rusteloos arriveert hij op z'n 40e jaar in New York waar hij de lieftallige Donna stante pede ten huwelijk vraagt. 'Liefde op het eerste gezicht - ik had altijd willen weten hoe dat zou zijn. Ze was prachtig, zoals ze daar in de blues van de invallende schemering met opgetrokken benen op dat muurtje zat.'

Hoe belangrijk is liefde voor jou?

Bentz van den Berg slaat kort zijn ogen neer voor hij antwoordt:


'Het is de kurk waar alles op drijft. Zoals apostel Paulus zei: zonder de liefde is het bestaan een woestenij. Wat niet wil zeggen dat het een en al romantiek is, liefde kan op zichzelf een slagveld zijn, maar als het goed is groei je daarvan. Er is beslist iets als het eeuwige zoeken naar een wederhelft die je compleet maakt, al hoeft dat niet één persoon in je leven te zijn. Men zegt vaak dat liefde geven is. Dat is waar maar het is ook nemen, een honger naar zelf realisatie via een ander. Die heeft iets wat jij nodig hebt en dat maakt kwetsbaar en daar zijn we bang voor. De hoofdpersoon is op zoek naar een transformatie en daartoe is liefde een van de mooiste wegen. Maar mijn roman gaat ook over vriendschap, verraad en het zoeken naar een middelpunt in het bestaan.'


Dostojevski is een favoriet auteur.

'Ik ben gevoelig voor zijn toon, het extreme ervan. De koortsachtigheid, de bijna, hysterische, wanhopige toon, dat vreselijke lijden aan zichzelf, waar ik ook de humor van inzie. In Nederland moet je sober schrijven, less is more en er is een angst voor beelden en meeslependheid. Dat is Dostojevski helemaal niet. Ook de verscheurdheid tussen zijn religiositeit en spiritualiteit en zijn hang naar de gewone dingen die hij zichzelf bijna niet kan toestaan, spreken me aan.'

Bentz van den Bergs vader was een beroemd acteur, dat was niet altijd gemakkelijk, want:
'als kind weet je - vooral emotioneel niet - wat echt is. Je hebt geen ijkpunt. Wel leerde ik van hem te vertrouwen op intuïtie en je in te leven in personen, wat voor de opbouw van figuren belangrijk is. En wat dat inleven mogelijk maakt is dat je je kunt leegmaken, dat je de wereld toe kunt laten zonder al teveel filters van het verstand of van cliché meningen. Vergroten van wat je zintuigen binnenbrengen, heb ik vooral van hem gezien.'

Bij Peter leidt dit gedrag tot grote problemen.

'Peters kompas is dolgedraaid, hij heeft de neiging zich mee te laten slepen in wat hem voor de voeten komt en dat doet hem inderdaad geen goed.'


Hij is op zoek naar een mysterieuze eenwording.

'Dat zoeken is een oud romantisch verlangen maar het is in zijn geval ook een vlucht. Hij is vastgelopen en heeft geen succesvol bestaan opgebouwd. Zelf vind ik dat het samenvallen met het normale leven het hoogste is wat je kunt bereiken. In de eenvoudige connecties die je dicht bij de grond houden.'


Ellen de Jong