Vleuten van, Diederik 2014

Diederik van Vleuten met ‘Buiten Schot’ in De Flint. “Aan de hand van kleine verhalen probeer ik een gevoel over te brengen"

Aan de hand van zijn familiekroniek maakte Diederik van Vleuten een voorstelling over de Eerste Wereldoorlog ‘Buiten Schot’. Hij gaat met tekst en muziek terug naar die tijd: het verre gedonder van kanonnen aan de Vlaamse landsgrens en kinderbrieven uit ’14 -‘18 . Regie: Berend Boudewijn. Van Vleuten was twintig jaar toen hij met zijn oudoom Jan de slagvelden van Ieper, Verdun en de Somme bezocht. Wat fascineerde hem toen? Diederik: “Alles was nieuw voor mij, pas toen ik thuiskwam was ik er enorm door geraakt. Maar het eerste wat me opviel was de enorme hoeveelheid begraafplaatsen die allemaal zo prachtig onderhouden zijn. Je krijgt dan al snel een indruk van de massaliteit, van de schaal waarop die oorlog gevoerd is. Ik ben er heel veel over gaan lezen en dat heeft me nooit meer losgelaten. Het is ook zo’n krankzinnige tijd geweest en zo’n onvoorstelbare oorlog dat je er niet over uitgelezen raakt.” Hoe geeft Diederik die fascinatie vorm in zijn voorstelling? “Ik vertel over die oorlog aan de hand van kleine verhalen en probeer een gevoel over te brengen. Zodat als je de zaal uitkomt geráákt bent over die tijd. In de brieven die mijn opa Sam en oudoom Jan als kleine jongens wekelijks aan hun ouders in Indië schreven doen ze op een kinderlijke manier verslag van die ingrijpende historische periode. Die vormen de kern van mijn voorstelling. Ik vertel over veldslagen die plaatsvonden maar ook over de muziek uit die tijd. Dat bijvoorbeeld Maurice Ravel een pianoconcert heeft geschreven voor de Oostenrijkse pianist Paul Wittgenstein die in de oorlog zijn rechterarm verloor. En ik vertel aan de hand van dagboekfragmenten van Engelse soldaten over het Kerstbestand van 1914 waar een verbroedering plaatsvond tussen de Engelse en Duitse soldaten. Dus je krijgt een indrukwekkende caleidoscoop van verhalen waardoor je een beter begrip krijgt van wat er in die tijd is voorgevallen.” Denkt Diederik dat er heel wat Nederlanders zijn die weinig van die oorlog afweten? “Dat denk ik zeker want in Nederland vond die oorlog niet plaats. Ik zeg in het begin altijd dat die niet in ons collectieve geheugen zit, we hebben er een summier beeld van, in tegenstelling tot de Tweede Wereldoorlog. We weten wel van loopgraven en dat er miljoenen doden zijn gevallen, maar daar houdt het eigenlijk mee op. Wie tegen wie en waarom en onder welke omstandigheden en wat de gevolgen waren tot op de dag van vandaag, daar hebben we geen besef van. In grote lijnen verhaal ik vanuit die slagveldvakantie, wat ik daar heb gezien en wat me uit die tijd boeit, ook op een vrij geestige manier. En daar doe ik iets mee op toneel. Ik heb het bijvoorbeeld over een groep Engelse soldaten die hier de grens over kwamen en opgesloten werden in een interneringskamp en een cabaretgroep oprichtten waarmee ze vier jaar lang door Nederland toerden. Ik laat die muziek van hen horen een eeuw na dato en dan ben je er ook echt bij.” Diederik zingt ook liedjes met teksten van onder meer Jan Boerstoel. Eén liedtekst is van hem zelf, “over postbodes uit de grote oorlog die langsliepen met in hun tassen de gevreesde enveloppen. Die vaak fluitend aankwamen om als het ware nog enige lucht in de zaak te brengen.” Wat hoop je dat ons bijblijft na je voorstelling? “Waar zijn wij aan ontsnapt in 1914? Dat wij ons dat realiseren.”


Ellen de Jong 

14 december 2013, 20.15 uur
Reserveren www.deflint.nl
Tel. 033 - 4229229