Van de Sande Bakhuyzen, M.

‘Het proces’ van Kafka in De Flint in Amersfoort. “Over alles, over het leven”

Josef K., een vooraanstaande bankmedewerker, komt tegen wil en dank in een absurde nachtmerrie terecht. Hij is schuldig, maar weet niet waaraan. De rechtbank waar het proces zich afspeelt, bevindt zich in een bedompt achterbuurtzaaltje. Zijn advocaat doet niets voor hem. ‘Het proces’ naar de roman van Franz Kafka in 1915, kent de onontkoombare logica van een onzichtbare bureaucratie. Met  Bram van der Heijden, Stefan Rokeband, Teun Luijkx, Matthijs van de Sande Bakhuyzen e.a.  
Matthijs: “Joseph K. wordt gespeeld door Stefan Rokebrand. De rest van de groep bestaat uit zeven acteurs en één actrice, Kirsten Mulder, die alle vrouwenrollen speelt. Wij zijn een machine om Stefan heen, wij zijn het leven. Dat is het mooie van de constructie van het boek, er komen steeds allemaal rolletjes langs, maar die blijven over het algemeen maar één hoofdstuk of scène. Het stuk is bewerkt door Joeri Vos vanuit een soort complotgedachte. Je hebt allemaal mensen en die spelen, zoals gezegd, allemaal rolletjes om Joseph K. heen en je komt er niet achter waarom ze dat doen, maar je ziet het wel. Belangrijk is dus dat we als groep opereren. Het is allemaal heel dubbel: aan de ene kant speel je een rolletje, aan de andere kant is het heel duidelijk dat jij iemand bent die dat rolletje speelt en dat zorgt voor een dubbele concentratie en voor een transparantie die goed communiceert met de zaal en dat is tof. Het is een heel complex boek, heel talig. Ik las het een paar jaar geleden en kwam er eerst niet doorheen. Maar na honderd pagina’s was ik verkocht. Aan het einde van het boek is er een kort verhaal over een poortwachter die iemand niet doorlaat. Het is een mooi verhaal maar je kunt niet zeggen, en dat is bij Kafka vaak het geval: dit staat hier voor en dat daar voor. Het boek is zo niet sluitend, zo multi-interpretabel, het is in feite een kunstwerk en dat vind ik het mooie ervan. Iemand zei ooit over Kafka dat hij los stond van zijn tijd en dat is zo. Hij is echt een kunstenaar die een kunstwerk heeft gemaakt dat niet specifiek over iets in het bijzonder gaat, maar over alles, over het leven. Het is niet meteen te vatten waar het boek over gaat maar we hebben er wel een interpretatie aan gegeven. Regisseur Marcus Azzini heeft er voor gekozen dat het stuk een ode aan het leven is. Joseph K. wordt aan het einde van het boek gestraft omdat hij niet meedoet aan het leven, omdat hij steeds vraagt: wat moet ik dan doen terwijl je dat niet moet vragen: je moet het leven.” In een interview met Joeri concludeert Marcus dat de focus écht op de taal wordt gelegd waardoor het een beeldende voorstelling wordt. Of een voorstelling die de verbeelding prikkelt. Matthijs: “Dat is inderdaad zo, de taal is het echt het uitgangspunt. Hoe kan dat ook anders met Kafka. Het zijn zulke mooie observaties.”
Ellen de Jong   2013
19 okt. om 20.15 uur
Conickstraat 60
Reserveren: 033-4229229 of
www.deflint.nl