Scholten van Aschat, Gijs

Rondom Skakespeare

De liefde voor hem overbrengen.

Topacteurs Gijs Scholten van Aschat en Pierre Bokma verzorgen een benefietvoorstelling, ten bate van de verbouwing van Theater De Lieve Vrouw in Amersfoort, die in het teken van Shakespeare staat. Wereldberoemde toneelstukken, maar ook de maatschappelijke context waarbinnen zijn leven en werk zich afspeelden, komen aan de orde.

Gijs: ,,Shakespeare heeft vijfendertig stukken geschreven, Pierre en ik hebben er vijftien van gespeeld. We kozen die omdat ze ons aanspraken en tevens zochten we verschillende soorten stukken. De komedie heeft niet mijn voorkeur, ook omdat die vaak een soort situatie komedie is en dat kan je met z'n tweeën niet in tien minuten uitleggen. We concentreren ons op 'The war of the roses', dat zijn alle stukken die over de strijd gaan tussen de witte en de rode roos, ook omdat het een opdracht was die Elisabeth I aan Shakespeare heeft gegeven om de geschiedenis te schrijven in de vorm van drama. Aan de hand daarvan behandelen we Richard II en III daar dat mooie rolfiguren zijn en dan kom je natuurlijk niet om Hamlet heen, dat toch z'n meest beroemde stuk is. De poëzie zit 'm in de sonnetten en in Romeo en Julia en je komt bij Othello terecht als het om vriendschap en jaloezie tussen twee mannen gaat. Op die manier krijgt men een aardige indruk van Shakespeare. Ik bewonder hem vooral omdat hij zo goed in de psychologie is. Als je z'n werk bestudeert krijg je inzicht in de psyche van de mens, in z'n schoonheid en lelijkheid. En dat ook nog eens op een prachtige, verbeeldende manier verwoord. Dat is niet veel mensen gegeven. Niet alles is even goed maar als de helft van zijn oeuvre dat wel is, heb je het toch over bijna twintig stukken. En die bestrijken een groot gedeelte van de wereldgeschiedenis, vanaf de Griekse oudheid waar hij dingen over geschreven heeft tot de Middeleeuwen, met de geschiedenis van de koningen van Engeland. Hij heeft alle grote thema's in de wereldliteratuur behandeld. Mensen hebben wel eens moeite om te accepteren dat dit alles maar door één man geschreven is. Dat kan volgens hen niet. Maar niets is minder waar."
Je vergelijkt het spelen van Shakespeare met jazzmuziek. ,,Zijn werk heeft net als muziek een sterke structuur. Die van een tekst bestaat uit metrum en ritme en een lied uit maten, komma's en ademhalingen. Als je het lied klassiek zingt zou je dat strakke ritme hebben, maar wat je probeert bij Shakespeare is wat jazzmuzikanten met bestaande nummers doen: ze gaan 't tempo verleggen, erop improviseren en kijken waar ze kunnen versnellen. Hoe kunnen ze een nummer naar hun hand zetten, hoe kan ik die tekst zo vrij spelen dat mensen niet het idee hebben dat ik in die klassieke vorm terecht kom. Wat ik hoop met deze voorstelling is dat de interesse voor Shakespeare gewekt of gereanimeerd wordt en dat men naar een stuk gaat en er met iets meer bagage naar kijkt. Om de liefde voor hem over te brengen."


Ellen de Jong