Lameirinhas, Fernando

Een emotioneel landschap

Zanger en componist Fernando Lameirinhas is in 1944 geboren in de Portugese stad Oporto. In 1959 verliet hij om politieke redenen zijn geboorteland en woonde eerst in België, later in Amsterdam. In de jaren '60 en '70 waren Fernando en zijn broer Antonio in België en Nederland bekend met hun bands Jess & James en 'Sail/Joia. Ze speelden soul en pop en scoorden hits met 'Move' en 'Amsterdão'. Vanaf de jaren '90 is Fernando een bijzondere, eigen muziekstijl gaan ontwikkelen die zich kenmerkt door een heel persoonlijke benadering van de Portugese fado.

Fernando beschouwt zichzelf niet als kenner van de fado. Hij beoefent een vrije vorm ervan en houdt zich als Portugees in Nederland vooral bezig met de vraag: wie ben ik? En vertaalt die in zijn muziek. Hij speelt al vanaf z'n zeventiende jaar en zijn, inmiddels volwassen stijl, ontwikkelt zich tot een soort meng fado, tenslotte is hij verwant met de Portugese cultuur. In Café American in Amsterdam vertelt hij me in behoorlijk Nederlands dat hij samen met zijn broer begon met popmuziek in de jaren '60, hij gitaar en zang en zijn broer bas. "Ik speelde al direct alle soorten muziek en componeerde ook, en vond maar één ding belangrijk en dat vind ik nog en dat is: mezelf uitdrukken in dat wat ik laat horen. Hoe voel ik me als persoon en hoe verhoud ik me tot de wereld, om die expressie gaat het me. Om even terug te gaan, na een periode van dertig jaar, waarin ik ging van pop naar samba - en jazzrock, werd ik steeds meer mezelf met mijn liedjes en composities als volwassen artiest. Inhoudelijk bleef en blijf ik natuurlijk een Portugees door alle stijlen heen en zijn er altijd onontkoombare invloeden van de fado. Ik ben geen purist, ik ben niet gevangen in één stijl en laat me geen etiket opplakken, ik ben ik. Ik beschouw mijn muziek als een emotioneel landschap, het gaat me niet zozeer om de vorm, om de fado met het theatrale beeld van de stad. Ik zou het ook niet willen doen, maar mijn persoon en dat zeg ik met nadruk, blijft de Portugees Fernando, in wiens muziek de fado doorheen siepelt. Ik kan er niet omheen dat mijn liedjes vaak over heimwee, eenzaamheid en verdriet gaan, over het hart dus."

Fernando is zestig jaar oud. Hoe kijkt hij nu tegen het leven en zijn carrière aan?
"Als je jong bent doe je allerlei dwaze dingen, nu ben ik rustiger en serieuzer geworden en dat bevalt me prima. Ik kan het goed vinden met mezelf, ik durf nu veel meer en hoef me aan niemand te bewijzen. Ik ben blij dat ik kan zien, horen en voelen. Ik heb een hart dat bonkt en vreugde en pijn beleeft. Van de kleine dingen in het leven kan ik ook genieten en dat alles vertaal ik in mijn muziek. Ik ben overigens veel meer componist en zanger dan instrumentalist. Mijn laatste CD heet 'De vreugde van het verdriet'. Alleen iemand die het verdriet kent kan de vreugde beleven en andersom. Mijn eerste CD als solo artiest heet 'Een lach en een traan'. In de rationele cultuur van Nederland schuift men dood en ellende weg. De Portugees zegt: laat het maar komen, laat het maar door je heen gaan, dan zul je je herboren voelen. Ik integreer in dit land, maar wel met behoud van mijn cultuur. Ik ben nu met een liedje bezig en dat heet 'Long distance runner', en dat heeft alles te maken met mijn kijk op mijn loopbaan, je moet een lange adem hebben, geen sprinter zijn, want dan haal je het niet. "

Ellen de Jong